Dobra zmiana

.

.

czyli że będzie coraz gorzej

.

.

     25 października 2016 roku Prawo i Sprawiedliwość wygrało wybory do parlamentu uzyskując w nim bezwzględną większość. Wcześniej, 24 maja 2016 roku, kandydat tej partii został prezydentem Rzeczpospolitej. Po raz pierwszy od przemian ustrojowych w 1989 roku pełnia władzy przypadła jednej partii. Co od wyborów parlamentarnych zmieniło się na lepsze?

.

.

• PKB spowolnił

pkb1     Podstawowy miernik dobrobytu, Produkt Krajowy Brutto, ma malejącą dynamikę wzrostu. W IV kwartale 2015 roku, czyli na końcówce rządów Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego, było jeszcze 4,6%, ale już po objęciu rządów przez PiS malało odpowiednio: I kw. 2016: 3,0%, II kw. 2016: 3,1% i w III kw. 2016: 2,5%.

.

     Na koniec maja 2016 roku 487 spółek notowanych na warszawskiej GPW było wartych w sumie 983 mld złotych, co oznacza, że w ciągu ostatnich 12 miesięcy z warszawskiego parkietu wyparowało około 350 mld złotych.

.

.

• Coraz gorsze dane bilansu płatniczego

     „Według wstępnych danych saldo rachunku bieżącego bilansu płatniczego w bilanspaździerniku 2016 wyniosło minus 1,7 mld zł (wobec minus 0,7 mld zł przed rokiem). Saldo obrotów towarowych ukształtowało się na poziomie 0,1 mld zł (wobec 2,3 mld zł rok wcześniej), przy czym eksport zmniejszył się o 1,7% do 65,5 mld zł, a import zwiększył się również o 1,7% do 65,3 mld zł. [...]

      Rachunek kapitałowy zamknął się ujemnym saldem w wysokości 24,0 mln zł (wobec dodatniego salda 1312 mln zł w październiku ubiegłego roku), a kwoty przychodów i rozchodów ukształtowały się odpowiednio na poziomie 177 mln zł oraz 201 mln zł (wobec 1542 mln zł przychodów oraz 230 mln zł rozchodów przed rokiem)”. (za GUS, Informacja o sytuacji społeczno-gospodarczej kraju w listopadzie 2016 r.).

.

.

• Zadłużenie państwa wzrosło

     „Zadłużenie netto instytucji rządowych szczebla centralnego na koniec listopada budget2016 roku wyniosło 236,2 mld zł. Zadłużenie to wzrosło o 17,3% w porównaniu z końcem ubiegłego roku, a w stosunku do października bieżącego roku zwiększyło się o 6,7%”.  (za GUS, Informacja o sytuacji społeczno-gospodarczej kraju w listopadzie 2016 r.).

.

     W budżecie państwa na rok 2016 na obsługę długu Skarbu Państwa przeznaczono sumę 32,1 mld zł, co stanowiło 10,23% całkowitej sumy przychodów budżetowych. Całkowity deficyt budżetowy na rok 2016 miał wynosić 54,74 mld zł. Warto zauważyć, że założenia budżetowe na 2017 rok zakładają dalsze zwiększanie zadłużenia państwa, o kolejne 59,3 mld zł.

.

.

• Oceny przedsiębiorców są pesymistyczne

prod     „W grudniu 2016 roku ogólny klimat koniunktury w przetwórstwie przemysłowym oceniany jest negatywnie, podobnie jak przed miesiącem. Odnotowywane jest pogorszenie niekorzystnych prognoz dotyczących portfela zamówień, produkcji oraz sytuacji finansowej. Bieżąca sytuacja finansowa oceniana jest bardziej negatywnie niż przed miesiącem. Nieznacznie mniej niekorzystne są diagnozy bieżącej produkcji. Utrzymują się negatywne oceny portfela zamówień. Przedsiębiorcy wskazują na możliwe zwiększenie skali redukcji zatrudnienia w najbliższych trzech miesiącach oraz wzrost cen wyrobów przemysłowych”. (za GUS, Informacja o sytuacji społeczno-gospodarczej kraju w listopadzie 2016 r.).

.

budmon     „Spadek produkcji budowlano-montażowej w stosunku do listopada 2015 roku notowano we wszystkich działach budownictwa: w przedsiębiorstwach specjalizujących się w budowie budynków (o 14,6%), w jednostkach realizujących głównie roboty budowlane specjalistyczne (o 13,2%) oraz w podmiotach zajmujących się głównie budową obiektów inżynierii lądowej i wodnej (o 11,4%). Niższa niż przed rokiem była sprzedaż robót zarówno o charakterze remontowym – o 13,7%, jak i inwestycyjnym – o 12,3%”.  (za GUS, Informacja o sytuacji społeczno-gospodarczej kraju w listopadzie 2016 r.)

.

klimat1     „W grudniu 2016 roku ogólny klimat koniunktury w budownictwie oceniany jest bardziej niekorzystnie niż przed miesiącem. Pogorszyły się negatywne oceny bieżące oraz przewidywania dotyczące produkcji budowlano-montażowej i sytuacji finansowej przedsiębiorstw. Bardziej pesymistyczne są prognozy portfela zamówień, zwłaszcza krajowego. Możliwe jest zwiększenie skali redukcji zatrudnienia oraz utrzymanie spadku cen robót budowlano-montażowych”. (za GUS, Informacja o sytuacji społeczno-gospodarczej kraju w listopadzie 2016 r.)

.

koniunktura     „W grudniu 2016 roku oceny ogólnego klimatu koniunktury z zakresu handlu detalicznego są gorsze niż w poprzednich miesiącach. Mniej optymistyczne niż w listopadzie są wskazania przedsiębiorstw dużych i średnich. Pogorszyły się negatywne oceny formułowane przez przedsiębiorstwa małe i mikro. Mniej korzystne są wskazania dotyczące ogólnego klimatu koniunktury podmiotów z grupy tekstylia, odzież, obuwie oraz pojazdy samochodowe. [...] Bardziej pesymistyczne są oceny z branży żywność. [...] Pesymistyczne diagnozy sytuacji finansowej są zbliżone do sygnalizowanych przed miesiącem. [...] Przedsiębiorcy przewidują możliwość wzrostu cen towarów oraz nieznaczne redukcje zatrudnienia. Po raz pierwszy od lutego bieżącego roku negatywne są prognozy popytu na towary”. (za GUS, Informacja o sytuacji społeczno-gospodarczej kraju w listopadzie 2016 r.)

.

.

• Sytuacja na polskiej giełdzie pogorszyła się

wig4     Według największej na świecie agencji prasowej specjalizującej się w rynkach finansowych Bloomberg (Bloomberg L.P.) najlepiej odwzorowujący kondycję warszawskiej giełdy wskaźnik WIG20 od czasu wyborów prezydenckich 24 maja 2015 w ciągu jednego roku poniósł największe straty spośród 93 światowych indeksów śledzonych przez tę agencję. Analitycy Bloomberga oszacowali, że straty firm na polskiej giełdzie pierwszy rok wyniosły około 50 mld dolarów (ok. 200 mld zł).

.

gpw11     Średnioroczna kapitalizacja spółek na GPW w roku 2014 wynosiła 1,253 bln zł. W roku 2015 zmalała do 1,083 bln zł, a w roku 2016 zeszła do poziomu 989 mld zł. Kapitalizacja spółek polskich zmniejszyła się o 11%, a zagranicznych o 22%.

     Dynamikę zmian obrazuje wykres przebiegu indeksu WIG 20. Do wyborów prezydenckich w dniu 24 maja sytuacja była stabilna.

.

gpw3

    Tabela zamieszczona obok także pokazuje sytuację spółek na GPW w Warszawie. W roku 2016 liczba spółek, w tym spółek zagranicznych, w zasadzie nie zmieniła się. Za to znacząco zmalała liczba debiutów oraz wzrosła ilość wycofań z giełdy.

     Warszawska giełda przestaje być dla spółek atrakcyjnym sposobem na pozyskanie finansowania.

.

.

.

• Finansowanie deficytu budżetowego wzrosło

obli2     Każde państwo skazane jest na finansowanie deficytu budżetowego przez emisję własnych papierów wartościowych. Inwestorzy otrzymują oprocentowanie proporcjonalne do ponoszonego przez nich ryzyka. Im bardziej wiarygodny rząd i państwo tym mniejsze płaci odsetki, im bardziej poczynania rządu nie są akceptowane przez rynki finansowe tym wyższą rentowność muszą mieć emitowane papiery wartościowe.

.

obli1     Przebieg krzywej rentowności obligacji 10-letnich wskazuje, że zarówno wygrane przez kandydata PiS wybory prezydenckie (24.05.2016) jak i wygrane przez PiS wybory parlamentarne zostały ocenione negatywnie przez rynki finansowe. W pierwszym i drugim przypadku rentowność, czyli płacone inwestorom przez polskie państwo odsetki, raptownie rosły.

     Jak widać na zamieszczonym diagramie Polska po Grecji, Portugalii i Rumunii jest państwem, które płaci najwyższe odsetki inwestorom. Po przeciwnej stronie jest Szwajcaria, której obligacje 10-letnie oprocentowane są ujemnie, czyli Szwajcarom trzeba płacić za prawo zakupu ich obligacji.

.

obli3     Dla porównania pozostałe państwa Grupy Wyszehradzkiej są dla inwestorów bardziej wiarygodne od Polski. Oprocentowanie 10-letnich obligacji Czech wynosi zaledwie 0,471%, czyli prawie 3% (dokładnie 2,98%) mniej niż Polska. Nawet Węgry pod rządami Victora Orbana wydają się dla inwestorów bardziej wiarygodne niż rząd Polski. Oprocentowanie 10-letnich obligacji Węgier jest o 0,21% mniejsze niż Polski.

.

obli4     Niskie oprocentowanie obligacji czeskich wynika z troski Czechów o równowagę budżetową. Po prostu, Czesi starają się nie żyć na kredyt. Im szybciej zrozumiemy, że dostatek bierze się z pracy, a nie z grabienia tych, których uważamy za bogatych (czyli podnoszenia podatków lepiej zarabiającym) tym szybciej osiągniemy sukces na drodze do dobrobytu. Póki co, PiS obniża wiek emerytalny i stosuje rozdawnictwo 500+.

.

.

• Polski złoty uległ osłabieniu

eur     Kurs polskiego złotego oddaje kondycję polskiej gospodarki. Starania inwestorów zwyczajowo koncentrują się wokół silnych gospodarek, co powoduje umacnianie ich walut.

.

     Od czasu wygrania wyborów prezydenckich przez kandydata PiS mamy do czynienia ze stałym osłabianiem polskiej waluty. Tuż przed dniem wyborów (22 maja 2015) 1 euro było warte 4,098 złotego, przed wyborami parlamentarnymi – 4,234 zł, a obecnie (21 grudnia 2016) – 4,418 zł. Polski złoty stracił w tym czasie 7,8% w stosunku do euro.  

.

dolar1     Zdecydowanie silniejsze nastąpiło osłabienie złotego względem amerykańskiego dolara. Przed wyborami prezydenckimi dolar był wart 3,669 zł, a po wyborach parlamentarnych zaczął ostro pikować w górę. Obecnie osiągnął poziom 4,2484 zł. Zmiana w wartości bezwzględnej wyniosła 58 groszy. Złoty stracił niemal 16% w stosunku do dolara.

.

chf1     Kurs szwajcarskiego franka zareagował gwałtownym wzrostem na wynik wyborów prezydenckich, po czym przed wyborami parlamentarnymi wrócił do pierwotnej wartości. Obecnie frank szwajcarski osiągnął poziom 4,1043 zł. Od wyborów parlamentarnych złoty stracił około 4,5% w stosunku do franka.

.

.

huf2     Przeanalizowanie wahań kursu złotego względem węgierskiego ma oprócz wymiaru ekonomicznego, także posmak rywalizacji dwóch przywódców skrajnie prawicowych. Polska przegoniła Węgry gospodarczo w okresie kiedy Węgrami rządziła prawica Victora Orbana a Polską liberalna PO. Przez ostatnie lata złotówka stale umacniała się względem forinta. Aż do wyborów prezydenckich w Polsce. Od tamtego momentu to węgierski forint jest coraz mocniejszy, a złotówka słabnie.

.

czk1     Podobny do węgierskiego forinta jest przebieg notowań czeskiej korony względem złotego. Czeska korona umocniła się względem polskiego złotego o ponad 9% i wydaje się, że ten proces będzie następował nadal. Powoli z funkcji lidera Grupy Wyszehradzkiej przeistaczamy się w jej outsidera. 

.

.

• Wynagrodzenia

wynagrodz1     W okresie jedenastu miesięcy 2016 roku przeciętna miesięczna realna płaca brutto była wyższa niż przed rokiem o 4,8%. W roku 2015 w analogicznym okresie wzrost wynosił 4,4%. Różnica wprawdzie jest niewielka, ale uwidacznia dobre chęci PiS dokonania wzrostu udziału wynagrodzeń w PKB. Założenia budżetowe na rok 2017 mówią o wzroście płac realnych o 5%.

.

renta     Z drugiej strony przeciętna miesięczna realna emerytura i renta brutto w systemie pracowniczym w listopadzie 2016 roku była wyższa niż w roku 2015 o 1,4%, natomiast za cały okres 11 miesięcy 2016 roku zwiększyła się o 2,4%.

     Przeciętna miesięczna realna emerytura i renta brutto w systemie pracowniczym w listopadzie 2015 roku była wyższa niż w roku 2014 o 3,4%, natomiast za cały okres 11 miesięcy 2015 roku zwiększyła się o 3,5%.

     W roku 2014 przeciętna miesięczna realna emerytura i renta brutto w systemie pracowniczym wzrosła o 3,6%.

     Zdecydowanie lepiej emerytom i rencistom powodziło się w latach 2012-2015 niż w roku 2016.

.

     Każdy człowiek ma prawo głosić swoje poglądy i gromadzić zwolenników tworząc partie polityczne. Partie biorą cyklicznie udział w wyborach, a większość głosujących nadaje im prawo do rządzenia. Partie nabywają wówczas prawa formułowania rządu i realizacji własnych programów politycznych.

.

     Programy polityczne są tak różne jak ich autorzy i partie, które za realizację programów ponoszą odpowiedzialność. W głównej części odpowiedzialność polityczną – jeśli status materialny wyborców pogarsza się wówczas taka partia w kolejnych wyborach nie powtarza swojego sukcesu i musi oddać kierowanie sprawami państwa w ręce innej partii.

.

     Polepszenie statusu materialnego wyborców jest najwyższą racją uzasadniającą oddanie sterów rządzenia w ręce partii politycznych. Dobre rządzenie oznacza poprawę statusu materialnego, złe rządzenie oznacza pogorszenie statusu materialnego. Nie jest ważna ideologia, nie jest ważne, kto ma rację – jedynym uzasadnieniem trwania rządu jest polepszenie standardu życia wyborców.

.

     Okres od maja 2015 (wybory prezydenckie) nie należy do gospodarczo udanych, a nawet, można zaryzykować twierdzenie, jest ciszą przed burzą – marszem do katastrofy gospodarczej. Jeśli do lata-jesieni 2017 roku utrzymają się te negatywne endencje, wówczas wyborcy odwrócą swoje przychylne oblicze od partii rządzącej. A przyspieszone wybory ustalą nowy porządek polityczny – inne partie zastąpią tę, która obecnie z woli wyborców dzierży ster rządów państwem.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>