PKB jest miarą dobrobytu

.

.

… czy społecznego zniewolenia?

.

.

    Według ekonomii miarą bogactwa jest wielkość Produktu Krajowego Brutto przypadająca na statystycznego mieszkańca kraju. Im większe PKB per capita tym bogatszy kraj, im mniejsze PKB per capita tym biedniejszy kraj.

.

    W każdym kraju jest inny poziom cen towarów i usług. Wpływają na to m.in. cła, bariery pozataryfowe, dostępność surowców, świadoma polityka sprzedawców itd. Przykładowo, w jednym kraju cena na wodę może być urzędowa (Grecja), w innym woda jest bezpłatna i stosowana jako dodatek do dań (Norwegia), a w jeszcze innych są na nią ceny rynkowe. Żeby móc porównywać PKB między krajami wprowadzono kategorię Parytetu Siły Nabywczej (purchasing power parity, PPP). PPP powstaje w oparciu o sztywno ustalony koszyk towarów i usług. Innymi słowy za kwoty stanowiące PKB per capita według Parytetu Siły Nabywczej (PPP) mogą kupić takie same towary miejscowe.

    Na rysunku powyżej kolorem czarnym i fioletowym oznaczone są najbogatsze kraje na świecie. Powyżej średniej znajdują się kraje oznaczone na granatowo. Najbiedniejsze są kraje oznaczone jasnymi kolorami niebieskimi oraz kolorem białym.

    Rankingi i dane ekonomiczne publikowane są głównie przez Bank Światowy, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, amerykańską Centralną Agencję Wywiadowczą. Między rankingami sporządzanymi przez nie występują nieznaczne różnice wynikające m.in. z metodologii liczenia.

    W rankingach najbogatszych zazwyczaj na pierwszych trzech miejscach występują w różnej kolejności Luksemburg (518 tys. ludzi), Makau (540 tys. ludzi), Katar (2 mln ludzi), Lichtenstein (35 tys. ludzi). PKB per capita (PPP) wynosi w tych krajach zwykle ponad 80 tysięcy dolarów na osobę. Na ostatnim miejscu wszystkich rankingów znajduje się Demokratyczna Republika Konga z PKB per capita w wysokości ok. 400 dolarów na osobę. Różnica 200 krotna po uwzględnieniu wartości nabywczej. To znaczy, że mieszkaniec krajów najbogatszych ma każdego dobra (towaru lub usługi) 200 razy więcej niż mieszkaniec najbiedniejszego kraju.

.

 

     Demokratyczna Republika Konga jest drugim co do wielkości państwem afrykańskim i jedenastym na świecie (2,3 mln km2) zamieszkałym przez 71 mln ludzi. Według raportu ONZ „Kanibalizm, gwałty, tortury i porwania” są chlebem powszednim w tym kraju. Z drugiej strony Demokratyczna Republika Konga za względu na zasoby naturalne szacowane na 24 bln dolarów (2012 r.) uważana jest za najbogatszy kraj na świecie. Ma znaczące zasoby miedzi i diamentów (30% światowych zasobów). Ponadto w DRK, prowincji Północne i Południowe Kiwu, znajduje się około 70-80% światowych zasobów koltanu (niob+kobalt), którego cena na rynkach światowych kształtuje się na poziomie 400 dolarów. Można powiedzieć, że roczny dochód na osobę wynosi w DRK równowartość 1 kilograma koltanu. Koltan jest bardzo podobny do węgla i ma zastosowanie w produkcji części elektronicznych.

 …

    Do krajów o równie niskim PKB per capita (PPP) należą Burundi (10,5 mln ludzi), Zimbabwe (13,0 mln ludzi), Liberia (3,6 mln ludzi), Somalia (10,3 mln ludzi).

    Co na pierwszy rzut oka odróżnia kraje najbogatsze od najbiedniejszych? W najbogatszych ludzie współpracują ze sobą dla wytwarzania coraz większego dobra, w najbiedniejszych toczą ze sobą wojny. W krajach najbogatszych jedni służą drugim otrzymując za swoją służbę nagrodę w postaci wynagrodzenia (pensji, poborów, zarobków). W krajach najbiedniejszych jedni zabijają drugich, żeby zredukować liczbę chętnych do podziału ograniczonych zasobów (bogactw naturalnych, dóbr materialnych, żywności). W krajach najbogatszych poświęcamy cały nasz wysiłek i oddajemy każdy nasz czas dla pracy ku pożytkowi innych, dla zaspokojenia ich potrzeb. Te potrzeby nie tylko sami wyszukujemy, ale niekiedy je nawet kreujemy z niczego, po to tylko aby po ich zaspokojeniu zostać przez innych wynagrodzonym. Natomiast, w krajach najbiedniejszych wspólnota na rzecz której działamy ograniczona jest do wioski, niekiedy plemienia, grupy etnicznej.

.

    Bogactwo mierzone jest wielkością PKB. PKB, w uproszczeniu, jest sumą wynagrodzeń otrzymywanych przez wszystkich członków społeczności. Wynagrodzenie każdego z nas wprawdzie jest płatne w pieniądzu, ale pieniądz nie ma de facto żadnej formy materialnej. Wypłata wynagrodzenia za naszą służbę polega na przesyłaniu cyferek na nasze konta. Kiedy płacimy innym za dobra, które nam dostarczyli także używamy tylko cyferek, które mamy w dyspozycji. Służymy sobie wzajemnie, a podziękowaniem za to służenie jest obdarowywanie się nawzajem cyferkami, które każdy z nas na koncie posiada.

    PKB jest miarą zorganizowania i aktywności społeczeństwa. Im więcej pracujemy, tym więcej zarabiamy i większe jest nasze PKB. Ale czy przez to wzrasta nasz dobrobyt? PKB jest pochodną pracy wykonywanej przez nas na rzecz innych i nagradzanej przez nich. Ale czy praca jest istotnie dobrodziejstwem? Dzisiaj nie jesteśmy sobie w stanie nawet wyobrazić naszego życia bez świadczenia pracy. Jej świadczenie jest powszechnie przyjmowane za cel sam w sobie. Pracę utożsamiamy z wynagrodzeniem za nią, a wynagrodzenie z możliwością nabywania dóbr. Powstaje jednak pytanie, czy sam proces świadczenia pracy należy do dobrobytu? Czy harowanie po 16 godzin na dobę można łączyć z dobrobytem? A przecież wysokość PKB jest proporcjonalna do tego jak ciężko tyramy. Im ciężej tyramy tym wyższe PKB.

.

    Kiedyś praca niewolnicza była czynnością hańbiącą. Dziś bez takiej samej pracy nie jesteśmy w stanie wyobrazić sobie funkcjonowania w społeczeństwie. Na aktywność zawodową oddajemy najlepsze lata naszego życia. To co kiedyś hańbiło, dzisiaj nobilituje. Jesteśmy dumni z tego, że możemy wykonywać pracę niewolników i szczycimy się miernikami (PKB), które to nasze zaangażowanie w pracę pokazują. O tempora! O mores!

.

    Skąd się biorą cyferki (pieniądz). Pieniądz ma zawsze formę długu. Jako państwo pożyczamy je z banku centralnego, który jest państwową własnością, i do tego banku państwo musi pożczone pieniądze oddać wraz z odsetkami. Jako obywatele pożyczamy pieniądze z banków komercyjnych i do banków komercyjnych musimy je oddawać wraz z odsetkami. Odsetki w każdym przypadku stanowią wynagrodzenie za usługę pożyczenia nam pieniędzy, czy to jako państwu czy poszczególnym obywatelom. Nie ma innego pieniądza jak tylko pieniądz pożyczony. Przez pożyczanie pieniądza powołujemy go do istnienia z niczego. A kiedy go oddajemy wówczas pieniądz znika.

.

    Ponieważ pieniądz nie ma żadnej formy materialnej, więc jego ilość ograniczona jest tylko przez naszą wyobraźnię. Pieniądz ma wprawdzie formę długu, który musimy spłacać, ale jeśli wymyślimy jakieś nowe drogi dla jego obiegu, to możemy go dalej pomnażać, nawet w nieskończoność. Ważne jest, aby za każdą nową znalezioną drogą wyzwalać społeczną aktywność ludzi obliczoną na zaspokojenie potrzeb innych. Od początku świata żyjemy po to aby było nam coraz lepiej. Pieniądz, czy to w formie kruszcu, papierowej, czy cyfrowej, zrodził się po to, aby nam to osiąganie dobrobytu ułatwić. W szczególności, pieniądz umożliwia przepływ dóbr (towarów i usług) w społeczeństwie na zasadzie porozumienia stron.

.

    To nie my żyjemy dla pieniądza i jakiegoś tam wydumanego przez ekonomistów finansowego wyniku, ale całkiem odwrotnie: idea pieniądza wymyślona została, żeby zaspakajać nasze potrzeby czyli realizować nasz ideał dobrobytu. W historii ludzkiej kultury zawsze zwyciężały idee, w których realizowany był większy dobrobyt. Odrodzenie wyparło średniowiecze, bo w odrodzeniu ludziom żyło się lepiej niż w średniowieczu. Podobnie barok, rokoko, oświecenie, pozytywizm itd itd. Zawsze te idee triumfowały i następowały po sobie, które niosły dla ludzi większy dobrobyt. Idee za każdym razem zmieniały nasz obraz świata w sposób podobny do tego jak paradygmaty wpływały na poszczególne dyscypliny wiedzy, tzn. zmieniały od podstaw sposób postrzegania świata.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>