BRICS

.

.

.

 … czyli starania o nowy porządek w gospodarce światowej

.

.

     Według większości państw świat wcale nie jest dobrze ułożony. Pierwsze currencyskrzypce gra w tym niedoskonałym świecie Zachód, a konkretnie Stany Zjednoczone. Uprzywilejowane są dwie waluty: amerykański dolar (United States dollar) i europejskie euro (Euro). Każde państwo chcąc uczestniczyć w międzynarodowej wymianie musi nabyć co najmniej dziesiątki miliardów dolarów lub euro dla zgromadzenia rezerw walutowych (List of countries by foreign-exchange reserves). Nabyć dolary lub euro oznacza oddać za darmo Stanom Zjednoczonym lub Unii Europejskiej towary lub usługi za co najmniej dziesiątki miliardów dolarów. Na obrazku powyżej pokazane jest jakie waluty używane są w obrocie międzynarodowym.

.

     A potem żeby móc finansować przedsięwzięcia gospodarcze i móc się rozwijać każde z państw musi zaciągać kredyty w dolarach i euro. W tych samych dolarach i res1euro, które stale i stale produkowane są przez Zachód. Zarówno kredyty jak i odsetki od nich państwa kredytobiorcy spłacają własnymi towarami i usługami. Można powiedzieć, że za operację zapisu na kontach państwa Zachodu otrzymują całkowicie bezpłatnie dobra. Obrazek obok pokazuje sytuację na rynku walutowym w I. połowie XX wieku, w tym przypadku w okresie Wielkiego Kryzysu – gospodarką światową rządziły dwie potęgi: Stany Zjednoczone i Wielka Brytania.

.

     Dla większości państw świata to nie jest dobry porządek, bo ta większość wytwarza dobrobyt bogatego Zachodu. Z Zachodu do reszty świata płyną abstrakcyjne pomysły, w tym idea fiducjarnego pieniądza i technologie, a w odwrotną stronę płyną realne surowce, żywność i ludzka praca. Obywatele Zachodu cierpią na choroby obfitości (otyłość i krążenie), a obywatele reszty świata cierpią głód, nędzę, choroby niedostatku i umierają w ubóstwie.

.

      USA są organizatorem i żandarmem porządku światowego. Mieszają się do spraw usawewnętrznych innych państw i narzucają innym własne wartości. Niszczą to co niewygodne w obcych kulturach i pielęgnują to co służy im własnym celom. Taki stan występuje co najmniej od XI wieku i wypraw krzyżowych, a szczególnego znaczenia nabrał po odkryciu Ameryki przez Kolumba. My Zachód, szerzyliśmy prawdziwą wiarę i kulturę wśród gorszych ludzi z innych kontynentów. Dla zysku karmiliśmy ich narkotykami (vide Chiny) i wódką (vide Indianie), dla zysku i poddańczej pracy czyniliśmy ich niewolnikami (vide murzyni), oszukiwaliśmy ich, paliliśmy ich domy i mordowali dzieci (vide konkwistadorzy), w końcu unicestwialiśmy ich masowo w obozach koncentracyjnych (vide ludność afrykanerska i Burowie).

.

brics3     Nic dziwnego, że czasami wśród tej większości państw rodzą się różne inicjatywy ustanowienia bardziej egalitarnego porządku, w którym dobrobyt byłby udziałem większości, a nie tylko wybranych. Jedną z takich inicjatyw była (a może jest jeszcze) BRICS (BRICS) …

.

     Pierwotny BRIC utworzyły cztery bardzo ludne państwa: Brazylia (200,4 mln), Rosja (143,5 mln), Indie (1,252 mld) i Chiny (1,361 mld). Potem dołączyła do nich RPA (South Africa) i powstała dzisiejsza BRICS.

.

     Pierwsza „przepowiednia” dotycząca przewodzenia gospodarce światowej przez BRIC pochodziła z roku 2001 a jej autorem był prezes Goldman Sachs bric(Goldman Sachs) Jim O’Neill (Jim O’Neill, “Goldman’s O’Neill: Time to move beyond BRICs”). RPA (South Africa) formalnie dołączyła do tej grupy 13 kwietnia 2011 roku. Od 2009 roku państwa spotykają się corocznie w ramach forum BRICS (The official Webpage of BRICS – in 2015 hosted by Russia). Na zestawieniu obok przedstawione są prognozy Goldman Sachs z roku 2007 dotyczące rozwoju gospodarczego krajów BRIC w porównaniu do grupy G7 (G7 (grupa)). Dzisiaj potencjał gospodarczy grupy G7 jest niemal trzy razy większy niż państw BRICS, ale za około 15 lat zrównają się, a za kolejne 20 lat BRICS będzie dwa razy większy niż rządząca obecnie światową gospodarką grupa G7.

.

brics_goldman

..

Dlaczego BRICS miało decydować o gospodarczych losach świata?

.

     Przede wszystkim, wszystkie pięć krajów mają własne zasoby surowców, w oparciu o które następuje ich rozwój gospodarczy:

.

• Brazylia – ropa naftowa (13. producent na świecie, 2013 r. – Ropa naftowa), gaz ziemny, ruda żelaza (3. producent na świecie, 2010 r. – Żelazo), mangan (4. na świecie producent, 2006 r.), chrom (8. producent na świecie), cyna (5. producent na świecie, 2014 r.), boksyty (3. producent na świecie, 2014 r.),  bentonit (8. producent na świecie, 2006 r.), lit (7. producent na świecie, 2014 r.), ponadto węgiel kamienny, boksyty, rudy miedzi, kamienie szlachetne.

.

• Rosja –  ropa naftowa (2. producent na świecie, 2013 r.), gaz ziemny (największy na 11świecie producent, 2001 r. – Gaz ziemny), rud żelaza (5. producent na świecie, 2010 r.), diamenty (największy producent na świecie – The Global Diamond Report 2013: Journey through the Value Chain), tytan (2. producent na świecie, 2013 r.), miedź (7. producent na świecie, 2014 r.), złoto (4. producent na świecie, 2012 r.), platyna (2. na świecie producent, 2014 r.), węgiel kamienny (6. producent na świecie, 2007 r.), chrom (5. producent na świecie), uran (6. producent na świecie, 2013 r. – List of countries by uranium production), bizmut (3. producent na świecie, 2014 r.), boksyty (8. producent na świecie, 2014 r.), bentonit (5. producent na świecie, 2006 r.), ponadto nikiel, cynk, cyna, niob, srebro.

.

• Indie (List of mines in India) – rudy żelaza (4. producent na świecie, 2010 r.), węgiel kamienny (3. producent na świecie, 2007 r.), mangan (7. na świecie producent, 2006 r.), chrom (3. producent na świecie), tytan (6. producent na świecie producent, 2013 r.), boksyty (5. producent na świecie, 2014 r.), cynk (6. producent na świecie, 2009 r.)

.

• Chiny – ropa naftowa (4. producent na świecie), rudy żelaza (największy na świecie china1producent, 2010 r.- List of countries by iron ore production), złota (największy producent na świecie, 2012 r. – Złoto, List of countries by gold production), srebro (3. producent na świecie, 2010 r. – Srebro, List of countries by silver production), węgiel kamienny (największy producent na świecie, 2007 r. – Węgiel kamienny), mangan (największy na świecie producent, 2006 r. – List of countries by manganese production), tytan (największy producent na świecie, 2013 r. – List of countries by titanium production), cyny (największy producent na świecie, 2014 r. – List of countries by tin production), miedź (2. producent na świecie, 2014 r. – List of countries by copper production), bizmut (największy producent na świecie, 2014 r. – List of countries by bismuth production), boksyty (2. producent na świecie, 2014 r., – List of countries by bauxite production), bentonit (2. producent na świecie, 2006 r. – List of countries by bentonite production), cynk (największy producent na świecie, 2009 r. – List of countries by zinc production), lit (3. producent na świecie, 2014 r. – List of countries by lithium production).

.

rpa• RPA – rudy żelaza (7. producent na świecie, 2010 r.), złota (5. producent na świecie, 2012 r.), węgiel kamienny (5. producent na świecie, 2007 r.), platyna (największy na świecie producent, 2014 r. – List of countries by platinum production), mangan (2. na świecie producent, 2006 r.), chrom (największy na świecie producent – http://www.indexmundi.com/minerals/?product=chromite). Na obrazku obok pokazany jest surowcowy charakter eksportu RPA: produkty mineralne (38%), metale nieszlachetne lub artykuł z metali nieszlachetnych (19%), perły naturalne lub hodowlane (18%).

.

.

Państwa BRICS posiadają znaczny potencjał ludnościowy, powierzchniowy i gospodarczy.

.

     „Piątka” jest zamieszkała przez ponad 3 mld ludzi, co w 2015 roku stanowiło 42% populacji świata. Cała „piątka” należy co grupy 25 najbardziej ludnych państw świata (top 25 of the world by population), a cztery spośród nich należą nawet do „dziesiątki” najbardziej ludnych państw świata.

brics

     Statystycy zwracają uwagę, że tylko pięć państw na świecie spełnia następujące warunki:

• populacja powyżej 100 mln osób,

• powierzchnia powyżej 2 mln km2,

• PKB nominalny powyżej 600 mld dolarów.

Państwami tymi są BRIC (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny) oraz Stany Zjednoczone.

.

     Piąte z państw BRICS, RPA – Economy of South Africa, liczy 55 mln mieszkańców, ma powierzchnię 1,22 mln km2 i ma PKB nominalne równe 324 mld dolarów (2015 r.). Wprawdzie nie spełnia żadnego z tych warunków i odstaje od pozostałych, ale jest zdecydowanym liderem na kontynencie afrykańskim.

.

brics2• Wartość nominalnego PKB całej „piątki” wynosi w 2015 roku 16.920 mld dolarów, co odpowiada około 20% PKB świata (gross world product), jest to nadal mniej niż PKB Stanów Zjednoczonych – 18.124 mld dolarów,

• Cała „piątka” należy do grupy dwudziestu największych gospodarek świata (G-20 members),

• PKB PPP czyli w wartościach siły nabywczej wynosi: Brazylia – 3.250 mld $, Rosja – 3.450 mld $, Indie – 7.990 mld $, Chiny – 18.970 mld $, RPA – 725 mld $; łącznie 34.385 mld dolarów. Natomiast PKB PPP Stanów Zjednoczonych jest równe nominalnemu czyli wynosi 18.124 mld dolarów. Zatem realne PKB państw BRICS jest niemal dwukrotnie większe niż Stanów Zjednoczonych.

.

     Nic zatem w tym dziwnego, że Indonezja i Turcja wyrażają duże zainteresowanie pełnego członkostwa w BRICS, a Egipt, Argentyna, Iran, Nigeria, Sudan, Syria, a ostatnio także Bangladesz i Grecja wyraziły zainteresowanie dołączeniem do BRICS. Indonezja w roku 2015 liczy 255 mln mieszkańców, którzy zamieszkują powierzchnię 1,9 mln km2 i osiągają PKB nominalne równe 896 mld dolarów (PKB PPP równe jest 2,84 bln $). Już w tej chwili Indonezja jest jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się gospodarek na świecie, a według prognoz McKinsey Global Institute (http://www.mckinsey.com/insights/mgi) w roku 2030 stanie się siódmą potęgą gospodarczą globu i wyprzedzi takie potęgi jak Niemcy i Wielka Brytania.

.

     Turcja, z kolei, w roku 2014 liczyła 88 mln mieszkańców, którzy zamieszkiwali powierzchnię 0,78 mln km2 i osiągali PKB nominalne równe 806 mld dolarów (PKB PPP równe było 1,51 bln $). Nie jest to wprawdzie kraj na miarę “wielkiej czwórki” BRICS, ani nawet wschodząca potęga jaką jest Indonezja, ale ze względu na swoje położenie geograficzne traktowany jest jako brama między Wschodem a Zachodem.

.

     Obroty handlowe państw BRICS są imponujące: łączny eksport – 3,52 bln $, a import – fer3,02 bln $. Nadwyżka eksportu nad importem państw BRICS wynosi równe 500 mld dolarów rocznie (2015 r.). Stany Zjednoczone: eksport – 1,62 bln $, import – 2,35 mld $. Nadwyżka importu nad eksportem USA wyniosła w 2015 roku 730 mld dolarów. Stany Zjednoczone są wiecznym beneficjentem światowego zapotrzebowania na dolara – produkują dla innych dolary, a za to inni płacą im swoimi produktami. Każde państwo chce mieć dolara, żeby handlować z innymi państwami i chociażby dla gromadzenia rezerw walutowych. Państwa BRICS, za wyjątkiem RPA, mają wysokie rezerwy walutowe (List of countries by foreign-exchange reserves, List of countries by foreign-exchange reserves (excluding gold). Obrazek powyżej pokazuje wielkość rezerw walutowych państw BRICS i Stanów Zjednoczonych.

.

brics_gdp

     Gospodarczy obraz BRICS-a to jedna gwiazda, jaką są Chiny, trzy średniaki: Brazylia, Indie i Rosja oraz afrykański maruder – RPA. Zauważmy, że jeszcze w roku 2001, kiedy opublikował swoją przepowiednię  Jim O’Neill z Goldman Sachs, Chiny miały potencjał gospodarczy niewiele większy od trójki średniaków BRI (Brazylia, Rosja, Indie) – vide wykres powyżej.

     Ponieważ gospodarka Chin jest większa niż wszystkich pozostałych krajów razem wziętych to często podczas negocjacji inicjatywy Chin trafiają na opór pozostałych państw BRICS.

brics,japan     Potencjał gospodarczy USA i BRICS są niemal sobie równe. W dodatku gospodarka BRICS rozwija się w ostatnich latach znacznie bardziej dynamicznie niż amerykańska. Wydaje się, że już tylko rok lub dwa dzielą BRICS od prześcignięcia Amerykanów.

.

     Warto jednak przypomnieć sytuację sytuację rywalizacji o palmę pierwszeństwa w świecie pomiędzy USA i Japonią. W 1995 roku Stany Zjednoczone podobnie jak dziś były consum_bricsnajwiększym dłużnikiem świata, a Japonia była wówczas największym świata wierzycielem. PKB Japonii wynosiło 5,33 bln dolarów, a PKB Stanów Zjednoczonych – 7,66 bln dolarów. Japonia liczyła wówczas zaledwie 125,4 mln mieszkańców, a Stany Zjednoczone aż 266,3 mln mieszkańców. A jednak dzięki zabiegom amerykańskich banków od dwudziestu lat Japonia pogrążona jest w stagnacji i już nie liczy się w wyścigu o prymat w gospodarce światowej. Czy taki sam los czeka BRICS?

     Na obrazku powyżej pokazany przewidywany wzrost konsumpcji w państwach BRICS.

.

.

Konkurencyjny ład .

.

     Dzisiejszy porządek gospodarczy świata miał swój początek w 1944 roku w Bretton Woods. Wówczas ustalono utworzenie m.in. dwóch instytucji finansujących tj. Banku Światowego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Bank Światowy nazywał się wówczas Międzynarodowym Bankiem Odbudowy i Rozwoju (International Bank for Reconstruction and Development), a dopiero po zmianach w latach 1956, 1960 i 1985 przekształcony został w Bank Światowy (World Bank) (World Bank Group). Miał za zadanie odbudowanie zniszczonych przez II wojnę światową gospodarek. Kapitał zakładowy Banku Światowego był udziałowy. Składał się z kapitału wpłaconego przez poszczególne państwa – 10% oraz funduszu gwarancyjnego – 90%. Kapitał wpłacony uiszczany był przez państwa w złocie lub dolarach (1%) i w walucie własnej członka (9%). Fundusz gwarancyjny (90%) powstawał z tytułu emitowanych obligacji.

.

     Z kolei, dla finansowej współpracy i rozwoju państw ustalono powołanie  Międzynarodowego Funduszu Walutowego (International Monetary Fund) (International Monetary Fund). Jego kapitał stanowiły wpłaty członków: 75% w walucie własnej i 25% w złocie lub dolarach. Jak widać obie te instytucje powstały z niemal niczego – własnej waluty można mieć dowolną ilość, a fundusz gwarancyjny jest w istocie tylko decyzją polityczną.

.

     Dzisiaj te dwie instytucje tj. Bank Światowy i Międzynarodowy Fundusz Walutowy finansują gospodarki wszystkich państw. Bez nich porządek światowy by zwyczajnie runął.

brics money

     Na powyższym wykresie pokazana jest dynamika zmian masy pieniądza w krajach BRICS w zestawieniu do USA i Strefy Euro (M3 w 2010 roku = 100).

.

Po pierwsze, łączy nas intencja reformy międzynarodowego systemu finansowego i monetarnego. W obecnej formie jest on niesprawiedliwy … [Władymir Putin] .

.

bricss     “First of all, this is the common intention to reform the international monetary and financial system. In the present form it is unjust to the BRICS countries and to new economies in general. We should take a more active part in the IMF and the World Bank’s decision-making system. The international monetary system itself depends a lot on the US dollar, or, to be precise, on the monetary and financial policy of the US authorities. The BRICS countries want to change this,” – powiedział w lipcu 2014 roku prezydent Rosji, Władymir Putin w wywiadzie dla Russia Today. I dalej: “Another important initiative that is underway is creating a BRICS pool of foreign currency reserves. It will become a safety net to help us form a joint response to economic challenges.”- https://www.rt.com/politics/official-word/172768-putin-brics-economies-alliance/

.

     W dniach 14-16 lipca w brazylijskiej Fortalezie odbył się szósty kolejny szczyt państw BRICS (6th BRICS summit). Efektem obrad było utworzenie Nowego Banku Rozwoju (New Development Bank) o kapitale 100 mld dolarów. Każdy kraj uczestnik posiada równą liczbę akcji i równe prawa głosu, a żaden z krajów nie ma prawa weta. 12,5% sum ma być wypłacone przez członków w okresie pierwszych 7 lat. Bank ma głównie kredytować projekty infrastrukturalne do wartości 34 mld dolarów rocznie. Przewidywane jest także przyjmowanie nowych członków, ale w ten sposób, żeby udział państw BRICS nie spadł poniżej 55%.

.

     Efektem obrad było też utworzenie własnego funduszu walutowego z kapitałem ponad 100 mld dolarów (BRICS Contingent Reserve Arrangement). Chiny wyłożyły 41 mld dolarów,  Indie, Rosja i Brazylia po 18 mld dolarów, RPA – 5 mld dolarów. Fundusz będzie także udzielał pomocy krajom członkowskim i tym którzy „cierpią z powodu ekspansjonistycznej polityki walutowej Stanów Zjednoczonych” (Text of the Arrangement).

ndb     Siedzibą Nowego Banku Rozwoju miał być Szanghaj, pierwszy prezes banku miał pochodzić z Indii, pierwsze biuro regionalne miało być w Johannesburgu, pierwszy Przewodniczący Rady Gubernatorów miał być z Rosji, a pierwszy Prezes Rady Dyrektorów z Brazylii.

     Zgodnie z planami otwarcie banku nastąpiło w Szanghaju, finansowej stolicy Chin. Obecni byli m.in. chiński minister finansów Lou Jiwei, oraz burmistrz Szanghaju Yang Xiong. W dniu 11 maja 2015 na stanowisko Prezesa Banku powołany został KV Kamath z Indii (Profile of K.V. Kamath, How K V Kamath built ICICI into a global giant). Początkowy kapitał banku wynosi 50 mld dolarów z perspektywą wzrostu do 100 mld dolarów.

.

     Czy mamy do czynienia z nowym Bretton Woods i wykluwaniem się nowego porządku świata? Zapewne jeszcze nie. Zapewne przyjdzie nam jeszcze na to poczekać. Ale kiedy bardzo wielu pracuje na dostatek niewielu to do zmian dojdzie, bo dojść musi. Kiedy 80% ludności świata pracuje dla powodzenia 20% ludzi, którzy zamieszkują w państwach Zachodu to kiedyś ta większość wytworzy bardziej sprawiedliwe mechanizmy podziału dóbr. Bądźmy dobrej myśli, że dożyjemy jeszcze tych czasów …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>