Samorząd

.

.

kompendium gospodarowania

.

.

50/50 – Polska samorządowa

.

     Wpływy budżetowe w roku 2011 wyniosły 277,6 mld złotych. Budżet państwa po pomniejszeniu o dotacje i subwencje wyniósł 190 mld zł.

     Natomiast łączne dochody budżetowe jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 wyniosły 171,3 mld zł.

.

slajd1.

    Wpływy budżetowe w roku 2013 wyniosły 279,2 mld złotych. Budżet państwa po pomniejszeniu o dotacje i subwencje wyniósł 187,5 mld zł.

.

     Natomiast łączne dochody budżetowe jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013 wyniosły 183,2 mld zł.

.

     Wpływy budżetowe w roku 2015 wyniosły 297,2 mld złotych. Budżet państwa po pomniejszeniu o dotacje i subwencje wyniósł 201,7 mld zł.

     Natomiast łączne dochody budżetowe jednostek samorządu terytorialnego w roku 2015 wyniosły 199,0 mld zł.

.

     To oznacza, że po odliczeniu dotacji i subwencji około połowy łącznych przychodów ma państwo, a drugą połowę otrzymują samorządy.

.

.

50% dofinansowania, czyli samorządy na garnuszku państwa

.

sa     Z tych 171,3 mld zł w roku 2011 dochody własne jednostek samorządu terytorialnego stanowiły 83,6 mld zł, czyli 48,8%.

     Z tych 183,2 mld zł w roku 2013 dochody własne jednostek samorządu terytorialnego stanowiły 91,8 mld zł, czyli 50,1%.

     Z tych 199,0 mld zł w roku 2015 dochody własne jednostek samorządu terytorialnego stanowiły 103,4 mld zł, czyli 52,0%.

.

     To oznacza, że w połowie samorządy żyją z dochodów własnych, a w połowie są na garnuszku państwa.

.

.

15% samorządy otrzymują na inwestycje

.

     Dotacja ma charakter uznaniowy. Subwencja jest nieodpłatną i bezzwrotną pomocą finansową.

.

ue1     W roku 2011 z budżetu państwa dla jednostek samorządu terytorialnego dotacje wyniosły 39,3 mld zł, a subwencje wyniosły 48,3 mld zł.

     W tym dotacje w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (§§ 200 i 6207 oraz dotacje §§ 205 i 625) stanowiły 13,3 mld zł, czyli 33,8% dotacji i 15,9% dochodów w stosunku do dochodów własnych jst.

.

     W roku 2013 z budżetu państwa dla jednostek samorządu terytorialnego dotacje wyniosły 40,4 mld zł, a subwencje wyniosły 51,3 mld zł.

     W tym dotacje w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (§§ 200 i 6207 oraz dotacje §§ 205 i 625) stanowiły 14,0 mld zł, czyli 34,7% dotacji i 15,2% dochodów w stosunku do dochodów własnych jst.

.

ue     W roku 2015 z budżetu państwa dla jednostek samorządu terytorialnego dotacje wyniosły 44,2 mld zł, a subwencje wyniosły 51,3 mld zł.

     W tym dotacje w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (§§ 200 i 6207 oraz dotacje §§ 205 i 625) stanowiły 14,8 mld zł, czyli 33,5% dotacji i 14,3% dochodów w stosunku do dochodów własnych jst.

.

     To oznacza, że około 15% w stosunku do dochodów własnych stanowią dotacje przeznaczone na inwestycje.

.

.

40% samorządy otrzymują na oświatę

.

oswiatka     Największa część subwencji (około 80%) przeznaczona jest na oświatę.

     Subwencje na oświatę w stosunku do dochodów własnych samorządów stanowią około 40% (2011 – 44,1%, 2013 – 43,0%, 2015 – 39,1%).

     Około 50% subwencji oświatowej otrzymują gminy, 20% trafia do powiatów i 30% pozostaje w dyspozycji województw.

.

.

80% samorządności bezpośredniej

.

     Wpływy samorządów w roku 2011 dzieliły się następująco:

• gminy – 75,8 mld zł (44,2%),

• miasta na prawach powiatu – 56,9 mld zł (33,2%),

czyli najbliższy obywatelowi szczebel jst otrzymał w 2011 roku 78,6% dochodów.

• powiaty – 23,5 mld zł (13,7%)

• województwa – 15,1 mld zł (8,8%).

.

sc     Wpływy samorządów w roku 2013 dzieliły się następująco:

• gminy – 80,0 mld zł (43,6%),

• miasta na prawach powiatu – 64,2 mld zł (35,0%),

czyli najbliższy obywatelowi szczebel jst otrzymał w 2013 roku 78,6% dochodów.

• powiaty – 23,1 mld zł (12,6%)

• województwa – 16,1 mld zł (8,8%).

.

     Wpływy samorządów w roku 2015 dzieliły się następująco:

• gminy – 87,7 mld zł (44,0%),

• miasta na prawach powiatu – 70,6 mld zł (35,5%),

czyli najbliższy obywatelowi szczebel jst otrzymał w 2015 roku 79,5% dochodów.

• powiaty – 23,7 mld zł (11,9%)

• województwa – 17,1 mld zł (8,6%).

.

     To oznacza, że najbliższy obywatelowi szczebel jednostek samorządu terytorialnego (gminy + miasta na prawach powiatu) dysponuje 80% łącznych dochodów samorządów.

     Gminy i miasta na prawach powiatu mają dochody równe 80% dochodów państwa (po odjęciu z budżetu państwa dotacji i subwencji dla samorządów).

.

soltys     Bliżej niż sołtys być nie można, w Polsce rośnie liczba jednostek z funduszem sołeckim. W roku 2011 było ich 1.103, w 2013 – 1.169, w 2015 – 1.372. Dysponowały kwotami odpowiednio 205,3 mln zł, 250,0 mln zł i 342,9 mln zł. To oznacza, że przeciętna jednostka z funduszem sołeckim miała do swojej dyspozycji w 2015 roku zaledwie 250.000 zł. Niewiele to wprawdzie, ale udział funduszy sołeckich powoli rośnie. „Wydatki w 2015 r. w ramach funduszu sołeckiego przeznaczone były głównie na drogi gminne, domy i ośrodki kultury, świetlice i kluby, oświetlenie ulic, placów i dróg oraz utrzymanie zieleni, a także na obiekty sportowe.”

.

.

Dochody własne – najważniejsze źródła wpływów

.

 Od czego zależą dochody własne samorządów?

.

• Przede wszystkim od zamożności mieszkańców, im większe są dochody mieszkańców i płacone przez nich podatki od wynagrodzeń (PIT) tym większy budżet samorządu. Udział w PIT stanowi średnio 35% dochodów samorządów, chociaż jest on różny dla poszczególnych szczebli. W największym stopniu zależy od nich budżet miast na prawach powiatu (prawie 50%), w najmniejszym budżet województw (niecałe 2%). Ludzi trzeba zachęcać, żeby chcieli na terenie danej gminy czy miasta powiatu zamieszkać.

.

• W bardzo dużym stopniu dochody samorządów zależą od umiejętności przyciągnięcia dochodyinwestorów. Budżet samorządów zależy od podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) płaconego przez podmioty mające siedzibę na terenie gminy (CIT) oraz podatku od nieruchomości. Każdy zakład produkcyjny, kopalnia, biurowiec itd. to miliony złotych rocznych wpływów do samorządów.

Każdy inwestor to także zatrudnienie dla mieszkańców, a co za tym idzie większe wpływy z PIT i podatku od nieruchomości płaconego od prywatnych nieruchomości mieszkańców. Inwestorów należy zachęcać, żeby zechcieli inwestować na terenie danego samorządu (gmina, miasto na prawach powiatu).

.

•  Dochody z majątku samorządu. Im więcej nieruchomości ma samorząd tym większe może czerpać z tego pożytki. Dobry gospodarz potrafi czerpać dochody z posiadanego majątku, zły gospodarz musi stale dokładać (remonty, ochrona, itp.). Przykładem złych inwestycji jest na przykład lotnisko w Radomiu czy planowane dla Kielc lotnisko w Obicach.

     Samorząd powinien zwiększać stan posiadania majątku, ale tylko w taki sposób, żeby ten majątek przynosił mu wymierne korzyści finansowe.

.

.

Samodzielność samorządów

.

     Samorząd ma tyle władzy i samodzielności ile ma kasy w budżecie. Mieć dużo kasy w budżecie oznacza większe możliwości realizacji zadań dla wygody mieszkańców – można wybudować baseny, boiska, domy kultury, ulice, place zabaw, świetlice, przedszkola, zwiększyć nakłady na straż miejską itd.

.

dochwlas     Bardziej samodzielne są samorządy mające znaczne dochody własne. Mniej samodzielne są te, które zawdzięczają swój byt dotacjom i subwencjom z budżetu państwa.

.

     Jak widać na zamieszczonym slajdzie najbardziej samodzielne są miasta na prawach powiatu – niemal 2/3 ich wpływów stanowią dochody własne. Najmniej samodzielne są powiaty, w ponad 2/3 funkcjonują na garnuszku państwa.

.

.

Jak na tym tle prezentują się Kielce?

.

kielcaa.

    W najnowszym budżecie na 2017 rok dochody własne Kielc stanowią zaledwie 50,3%, natomiast dotacje i subwencje 49,7%. Średnia ogólnopolska dla miast na prawach powiatu wynosiła w latach 2011-2015 63%. Kielce są na garnuszku państwa w znacznie większym stopniu niż średnia krajowa.

.

.

Jak zmieniał się udział dochodów własnych Kielc na przestrzeni ostatnich lat? .

.

doch1     W rekordowym roku 2009 udział dochodów własnych Kielc wynosił 56,5%. Wcześniej w 2006 roku tylko 51,5%.

.

     Konkluzja nasuwa się sama: brak jest w Kielcach gospodarzy, którzy by zadbali o wzrost dochodów własnych miasta. Na tle innych miast w Polsce znacznie odstajemy na minus.

.

.

doch3     Średni udział z podatku dochodowego od osób prawnych (spółki z o.o., spółki akcyjne, fundacje, spółdzielnie) w stosunku do dochodów ogółem wynosi w Polsce około 2,4%. Natomiast w Kielcach średnio 1,4%, czyli niecałe 60% średniej z całego kraju. W dodatku, z tendencją malejącą -  w roku 2017 wyniósł zaledwie 1,03%, czyli nadal mocno spada udział CIT!  To oznacza, że w Kielcach jest bardzo mało spółek prawa handlowego! Brakuje większych podmiotów gospodarczych! Nie ma inwestorów! Jak tak dalej pójdzie to miasto umrze!

.

.

Jakie są skutki braku w Kielcach znaczących przedsiębiorstw?

.

doch2     Przede wszystkim niskie wpływy z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). Średnia dla miast na prawach powiatu wynosi 24,3%, a średnia dla Kielc zaledwie 20%.

     Konsekwencją pozyskania inwestorów byłby wzrost wpływów PIT! W Kielcach brakuje inwestorów! W Kielcach brakuje pomysłów na pozyskanie inwestorów!

.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>