Globalizacja

.

.

There are two ways to conquer and enslave a nation.

One is by the sword. The other is by debt.

[Naród można podbić i zniewolić na dwa sposoby: mieczem lub zadłużeniem]

.

John Adams (1735-1826) – jeden z ojców założycieli i drugi prezydent USA (1797–1801).

.

.. ……….. . . .. .

WOJNY

.

     Podobno w ciągu 5559 lat (do roku 1939) ludzie stoczyli w sumie 14.513 wojen – tak przynajmniej wynika z wyliczeń Jeana Jacquesa Babela. Jakkolwiek wątpliwym wydaje się tak dokładne określenie ilości wojen, szczególnie, że pismo wynaleziono dopiero około 3050 r. p.n.e., to nie ulega wątpliwości, że wojna towarzyszyła człowiekowi od początku jego dziejów.

.

     Teorii na temat przyczyn prowadzenia wojen jest wiele, począwszy od sprzeczności zolnierze_1formacji klasowych (marksizm), przez okresowe nadmiary ludzi (polemologia, Bouthoul), poczucie narodowych odrębności (nacjonalizm, Walt Rostow), klasyczną metodę załatwiania konfliktów międzynarodowych (Raymund Aron), zmierzanie do wojny totalnej (John U. Nef), „kontynuację polityki innymi środkami”, „pokój to zawieszenie broni pomiędzy dwiema wojnami” (Carl von Clausewitz), aż do właściwości natury ludzkiej i zakorzenionego w niej współzawodnictwa (Julian Huxley). Jednak jedno jest pewne – wojna z reguły niemal zawsze miała charakter ekonomiczny.

.

     Zarówno żołnierze rzemieślnicy jak i deklarujący miłość bliźniego ludzie kościoła (biskupi i opaci) ochoczo pełnili służbę wojskową jeśli otrzymywali w zamian majątki ziemskie pokonanych przeciwników. Po bitwie przez pobojowisko poległych i rannych przetaczały się hordy  szubrawców grabiąc zabitych ze wszystkich elementów ich wyposażenia dających się spieniężyć (zbroje, ubrania). Rannych bądź to brano w niewolę w nadziei otrzymania okupu, bądź dobijano wprost na pobojowisku jeśli nadzieja okupu była zbyt nikła.

.

na_sprzedaż     Oczekiwanie „prawem usankcjonowanych nagród” za wierną służbę wojskową było głównym motywem uczestnictwa żołnierzy w wojnie. Nadawali ziemię zarówno starożytni wodzowie zachęcając tym żołnierzy do walki, jak i przydzielano ją w administrowanie „sprzymierzeńcom” mając na uwadze pożytki płynące z ich lojalności (podatki i pomoc w kolejnych wojnach).

.

     W XVI wieku wojna nawet stała się „narodowym przemysłem” Szwajcarów. Władze kantonalne zarówno werbowały żołnierzy najemników jak i negocjowały ich kontrakty z ościennymi królami chcącymi z usług najemników skorzystać. Podobną sławą „walecznych najemników” cieszyli się Landsknechte – południowoniemiecka drobna szlachta. Pod koniec XVI wieku najemnik był najbardziej popularnym zawodem rzemieślniczym. Walczono dla tych, których stać było na zapłacenie żołdu, bez względu na polityczne czy ideowe cele.

.

.

MERKANTYLIZM

.

     Kolumb odkrył Amerykę przez to, że szukał krótszej drogi do Indii. Wyprawa miała przede wszystkim służyć rozwojowi handlu, o czym często zapominamy mając przed oczami głównie wielkie zmiany polityczne jakie ona przyniosła. Od odkrycia przez Kolumba Ameryki słowa „wojna”, „odkrycia” i „handel” stały się określeniami niemal jednoznacznymi. A ponieważ wkrótce potem z Ameryki do Hiszpanii pływały regularnie wielkie armady wypełnione srebrem, więc dla dużej części ludności trudniącej się piractwem także słowa „protestantyzm, patriotyzm i grabież stały się w istocie synonimami” (K.R. Andrews).

.

     Każda wojna oznacza koszty. Trzeba żołnierzom dać mundury, broń i amunicję, dać polnocna_koreaim prowiant i żołd, zakwaterowanie oraz zabezpieczyć minimalne choćby warunki ludzkiej egzystencji. Każdy wymiar żołnierskiego rzemiosła pociąga za sobą całkiem wymierny koszt materialny. Charles Davenant dowodził pod koniec XVIII wieku: „Obecna sztuka wojenna sprowadza się do kwestii pieniędzy. W dzisiejszych czasach władca, który potrafi sobie najlepiej poradzić ze znalezieniem funduszy na wykarmienie, odzianie i opłacenie wojska może być pewien sukcesu i podbojów, a nie władca, co ma najwaleczniejszych żołnierzy”. Ale każda wojna bywa z zasady bardziej opłacalna od lotniskow_1pokoju: „Jest bardziej w interesie obydwu królestw abyśmy byli z nimi w stanie wojny niż w stanie pokoju, gdyż wojnę prowadzi się wyłącznie na morzu […] Nasz handel będzie w istocie rozkwitał lepiej w czasie trwałej, dobrze prowadzonej wojny morskiej niż w okresie pokoju, który zezwala na otwarte stosunki z tymi oboma narodami”.. Ten zwycięży w każdej wojnie, kto ma silniejszą gospodarkę: „Ten naród, który będzie aspirował do posiadania i utrzymania największego handlu i liczby statków, osiągnie panowanie nad morzami i w konsekwencji stanie się największym mocarstwem na świecie”. Ekonomiczny charakter wojen dominuje po dziś dzień nad każdym innym, co dobrze oddaje słynna wypowiedź generała Moncka o powodach wojen: „A jakie znaczenie ma ten czy inny powód? Chcemy mieć po prostu więcej obrotów handlowych, niż obecnie mają Holendrzy”.

wojna_1.

.

KOLONIZACJA

.

800px-Flag_of_the_British_East_India_Company_(1801).svg     Po odkryciu Ameryki przez Kolumba otworzyły się przed Europejczykami nowe możliwości. Wczesne ekspedycje handlowe do Indii Wschodnich pod koniec XVI wieku przynosiły dywidendy sięgające 400%. Państwo zaczęło wówczas popierać przedsiębiorczość, która przysparzała mu bogactwa i wpływów politycznych. Dla zasiedlenia i eksploatacji nowych ziem powstawały kompanie czarterowe, z własnym sądownictwem i gubernatorami. Te kompanie miały prawo wypowiadania wojny i zawierania pokoju, emisji własnej waluty, zakładania garnizonów, 800px-Flag_of_the_Dutch_East_India_Company.svgnabywania broni, zaciągania wojska i organizowania floty. Miały także swoje flagi, na rysunkach obok w kolejności od góry: brytyjska, holenderska, francuska i polska. Spółki te dysponowały potencjałem nierzadko większym niż wiele krajów ówczesnego świata. Niech o ich sile świadczy choćby fakt, że w 1669 r. Holenderska Kompania Wschodnioindyjska posiadała ok. 150 statków handlowych, 40 okrętów, ok. 50 tys. pracowników, własną 10 tys. armię i wypłacała 40% dywidendy od swoich akcji.

.

     Kolonizacja świata dokonywana była nie przez państwa, ale przez spółki handlowe. Kompanie handlowe powstały niemal we wszystkich państwach europejskich m.in. 600px-Drapeau_du_régiment_de_la_Compagnie_des_Indes_en_1756Kompanię Moskiewską – założono w 1555 r., Kompanię Wschodnią – w 1579 r., Kompanię Lewantyńską – w 1588 r., Brytyjską Kompanię Wschodnioindyjską – w 1600 r., Holenderską Kompanię Wschodnioindyjską – w 1602 r. (po 1634 r. Holenderska Kompania Wschodnioindyjska wypłacała regularnie dywidendy od 12,5 do 50%), Kompanię Wirginijską – w 1606 r., Duńską Kompanię Wschodnioindyjską – w 1616 r., Holenderską Kompanię Zachodnioindyjską – w 1621 r., Duńską Kompanię Zachodnioindyjską – w 1625 r., Francuską Kompanię Wschodnioindyjską – 1664 r., Kompanię Północną – w 1682 r., Szwedzką Kompanię Wschodnioindyjską – w 1731 r., a nawet Kompanię Handlową Polską – w 1783 r.

.

Merchant_ensign_of_Vistula_ships_of_Congress_Poland.svg     Kompanie prowadziły własną politykę, nierzadko różniącą się od interesów macierzystych metropolii. Kiedy w 1640 r. Portugalia oddzieliła się od Hiszpanii i wniosła o zawarcie pokoju z Holandią obie kompanie holenderskie były temu przeciwne: „Szanowna Kompania wiele zyskała walcząc z Portugalczykami; z tego powodu obecnie ma monopol na znaczną część handlu morskiego z Azją i spodziewa się zysków w wysokości od siedmiu do dziesięciu milionów i ten zysk będzie się corocznie powiększał”. I zdanie to przeważyło.

.

     Na przestrzeni XVII i XVIII wieku Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska podbiła Indie, działała w Chinach oraz w Azji południowo-wschodniej (przyczyniając się do powstania Singapuru). Symptomatyczny przy tym przebieg miała kluczowa dla podboju Indii bitwa pod Plassey (1757). Naprzeciw siebie stanęły: pięćdziesięciotysięczna armia Hindusów wyposażona w 53 działa i trzytysięczny oddział Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej wyposażony w 9 dział. Spośrób 50.000 hinduskich żołnierzy 15.000 stanowiła kawaleria, a 35.000 piechota. Natomiast spośród tych 3.000 żołnierzy Kompanii zaledwie 800 stanowili Europejczycy, a 2.200 było hinduskimi najemnikami. Wojskami Hindusów dowodził Nawab Bengalu i generałowie, wojskami Kompanii – księgowy.

European_settlements_in_India_1501-1739     Bitwa trwała zaledwie cztery godziny i zakończyła się pełnym zwycięstwem Kompanii, a głównodowodzący wojskami Hindusów Nawab Bengalu został zabity. Straty Kompanii wyniosły zaledwie 7 Europejczyków i 16 Hindusów. Kluczem do zwycięstwa było przekupienie dowodzącego większością sił hinduskich, w tym artylerią, Mir Dżafara. Jednak i on wkrótce potem został przez Kompanię usunięty. Na Indie nałożona została niewyobrażalnie wysoka kontrybucja i pełna polityczna kontrola nad Bengalem przeszła w ręce Kompanii. Wkrótce potem Kompania stała się absolutnym władcą Indii.

.

WOJNY OPIUMOWE .

     Zysk był siła napędową kolonialnych podbojów. W imię zysków pozbawiono murzynów człowieczeństwa, handlowano nimi jak towarem, zmuszano do katorżniczej pracy i kazano umierać w kopalniach, kamieniołomach i na plantacjach. Handel niewolnikami trwał około 400 lat (Hiszpania i Portugalia zaprzestały go dopiero w 1873 r.). Szacuje się, że w Afryce spowodował on ubytek do 100 mln ludzi.

indian     Szacuje się, że od odkrycia Ameryki przez Kolumba aż do początków XX wieku biali kolonizatorzy spowodowali śmierć 70% populacji Indian Północnoamerykańskich. Eksploatowano ich bezlitośnie. A tych, których nie udało się przysposobić do niewolniczej pracy obejmowała uchwała władz kolonii Pensywalnia z 1726 roku, która obiecywała 130 dolarów za skalp indiańskiego mężczyzny oraz 50 dolarów za skalp kobiety-Indianki. Popularny był zwrot przypisywany generałowi Williamowi Tecumsehowi Shermanowi (1820-1891): „Dobry Indianin to martwy Indianin”.

.

     Szacuje się, że w ciągu pierwszych stu pięćdziesięciu lat kolonizacji Ameryki Południowej zginęło 70 mln jej pierwotnych mieszkańców. Relacja o wyniszczeniu Indian, Bartolome de Las Casas, 1552 r.: „Między te łagodne owce, obdarzone przez swego Stwórcę wspomnianymi zaletami, weszli Hiszpanie, a skoro tylko je poznali, stali się jako wilki i tygrysy i lwy najsroższe, wygłodniałe od wielu dni. I od czterdziestu lat do dziś — a dziś również nie robią nic innego — ćwiartują ich, zabijają, niepokoją, gnębią, męczą i niszczą mnóstwem dziwnych, nowych różnorodnych, nigdy nie widzianych i nie słyszanych sposobów i okrucieństw. [...] Wiemy na pewno, że na stałym lądzie nasi Hiszpanie okrucieństwami swymi i niegodziwymi czynami wyludnili i zniszczyli przeszło dziesięć królestw i sprawili, że królestwa te, pełne ongi istot rozumnych, są dziś opustoszałe, a są one rozleglejsze od całej Hiszpanii, licząc razem z Aragonią i Portugalią, i mają dwa razy więcej ziemi niż jest między Sewillą a Jerozolimą, to znaczy przeszło dwa tysiące mil”

.

     Dla zysków Chińczykom sprzedawano na masową skalę narkotyki.

.

     Od XVIII wieku Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska oraz Francuska Kompania Wschodnioindyjska sprowadzały z Chin duże ilości herbaty, jedwabiu, ryżu i wytworów rzemiosła za które musiały płacić srebrem. Spowodowane to było brakiem zgody władz chińskich na wwóz obcych towarów. Dla zrównoważenia bilansu płatniczego kupcy angielscy zaczęli na masową skalę dostarczać do Chin opium z podbitych przez siebie Indii. Skutki zdrowotne dla miejscowej ludności okazały się katastrofalne.

.

opium     Władze chińskie wprowadziły w 1839 roku blokadę faktorii angielskich i zarekwirowały 20 tysięcy skrzyń z opium, które następnie zniszczono. W odpowiedzi Brytyjczycy wysłali swoje okręty przeciw Chinom. Po przegranej wojnie Chińczycy zmuszeni zostali do podpisania upokarzającego traktatu pokojowego (1842 r.). W jego wyniku musieli otworzyć pięć dużych portów dla europejskich statków, zliberalizować handel, przyznać Brytyjczykom prawa eksterytorialne oraz odstąpić im „na wieczne czasy” Hongkong. Odtąd europejskie kompanie handlowe mogły czerpać krociowe zyski ze sprzedaży narkotyków dla Chińczyków. W roku 1858 Brytyjczycy sprzedali w Chinach 4.480 ton opium (70.000 skrzyń), a w roku 1880 aż 6.757 ton opium (105.580 skrzyń) (słownie: sześć tysięcy siedemset pięćdziesiąt siedem ton opium!!!). Na statystycznego Chińczyka, od noworodka począwszy przez ciężarną kobietę kontynuując, a na starcach skończywszy, przypadało niemal dwa kilogramy opium rocznie!!! Czy nie była to celowa eksterminacja narodu dokonywana dla osiągnięcia zysku?

.

Opium Smokers, Java     Pretekstem do wybuchu drugiej wojny opiumowej (1856-60) były trudności jakie nakładali Chińczycy na handel opium. Ostatecznie w wyniku podjętych działań wojennych wojska brytyjskie i francuskie pokonały około dziesięciokrotnie liczniejsze siły chińskie i zmusiły Chińczyków do podpisania traktatu pokojowego. W jego wyniku wszystkie porty chińskie otwarte zostały dla europejskich towarów, w tym opium, a kupcy europejscy uzyskali ważne przywileje handlowe. Ponadto Chiny oddały Europejczykom kolejną część swojego terytorium i zobowiązały się do zapłaty wysokiej kontrybucji dla zwycięzców.

.

 

GLOBALIZACJA

.

     Czym jest globalizacja? Globalizacja jest przeniesieniem modelu rozwoju Zachodu na inne kraje. Nasze rozwiązania wtłaczamy w inne społeczeństwa. Naszą kulturę każemy przyjmować innym i uważać ją za ich własną. Nasza dusza (czyli religia) musi być częścią ich tożsamości, więc budujemy im nasze świątynie i każemy im czytać nasze święte księgi. Nasz słownik pojęć musi być przez nich stosowany, więc każemy im wierzyć, że zachodnia nauka jest jedynym sposobem na realizowanie rozwoju społecznego. A na poparcie siły naszej argumentacji trzymamy w gotowości potężne armie gotowe w każdej chwili skutecznie reagować w każdym zakątku globu.

.

     Mówimy, że jesteśmy jedną globalną wioską rozumiejąc przez to, że jest ona wioskarządzona przez nas (Zachód) i zorganizowana na naszą własną zachodnią modłę. Zaganiamy wszystkich mieszkańców do wyścigu szczurów grożąc eksterminacją każdemu, kto się wyłamie – kto nie z nami ten przeciwko nam. Nie ma dialogu kultur, za to jest zalewanie świata jednym (zachodnim) modelem rozwoju.

.

     W tym modelu … Demokracja jest najlepszym modelem organizacji społeczeństwa. Chrześcijaństwo, z centralną postacią Jezusa, jest najlepszą religią. Kapitalizm, czyli władza pieniądza, jest najlepszym narzędziem do wyzwalania ludzkiej energii działania. Nieustająca walka, od narodzin aż po grób, jest najlepszą metodą na przetrwanie. Rosnąca konsumpcja jest najlepszym miernikiem szczęścia.

.

     Zawsze i wszędzie udzielamy tych samych odpowiedzi na stawiane pytania. Nie ma dialogu kultur, jest tylko zachodni monolog. Dlatego najlepsze rozwiązania dla całego świata mogą jedynie powstawać w centrum decyzyjnym Zachodu. To my, ludzie Zachodu, najlepiej znamy potrzeby innych. W naszym imieniu światem zarządzają decydenci z Waszyngtonu, Nowego Jorku, Londynu, Berlina i Paryża. Ich rozstrzygnięcia decydują o losie narodów i każdego z nas z osobna. Ich gry przekładają się na rzeczywistość każdego mieszkańca globu, od elit zachodniego społeczeństwa poczynając, a na żebrakach w slumsach kończąc. Ich kichnięcie lub grymas twarzy przekłada się na szczęście lub rozpacz całych społeczeństw.

globaliza___1

     Kto jednak decyduje o losie świata? Czy są to politycy wybierani cyklicznie na kilkuletnie kadencje?  Politycy są zależni od decyzji wyborców. Każdy dostaje swoje globaliza_2pięć minut a potem odchodzi w smugę cienia. Po nim przychodzi kolejny, który się wdzięczy wyborcom i obiecuje gruszki na wierzbie. A po nim jeszcze kolejny i jeszcze kolejny. Coraz częściej osobowość i siła przekonywania polityka zastępowana jest sprawnie przeprowadzoną kampanią wyborczą. Politycy spotykają się z wyborcami za pośrednictwem mediów. Media kreują obraz polityka. Sprawny PR-owiec nawet niskiego i grubego faceta potrafi sprzedać jako atrakcyjną blondynkę. Na tym polega czar mediów, show. Bawmy się póki zdrowie i fortuna przy nas.

.

     Polityk, podobnie jak ksiądz, nie jest zawodem dziedzicznym. Dziedziczny natomiast jest stan posiadania, majętność. A ten, kto zarządza majątkiem ma realny wpływ na rzeczywistość. On decyduje o treściach, które przekazują media. On antycypuje nasze decyzje. On wpływa na treść naszych sądów podobnie jak robią to rodzice, przedszkolanki i  nauczycielki w szkole. Tym kimś jest menedżer. Jego wpływ na nasze decyzje jest proporcjonalny do majątku jakim zarządza.   

.

     Dzisiaj rolę kompanii handlowych spełniają koncerny międzynarodowe. Kiedy spojrzymy na największe gospodarki światowe to na pierwszych dwudziestu pięciu miejscach (dane za 2013 rok) są gospodarki narodowe państw wielomilionowych (zestawienie powyżej). Ale już 26. największą potęgą gospodarczą świata jest Wal-Mart. A po nim idą kolejne kolosy.

.

globaliza_31     W roku 2000 wśród stu największych gospodarek świata aż 51 było przedsiębiorstwami (http:// www.corporations.org/system/top100. html). Pierwszy na liście w roku 2013 Wal-Mart ma większą sprzedaż niż Produkt Krajowy Brutto Austrii (8,2 mln mieszkańców), Iranu (80,8 mln), Tajwanu (23,4 mln), RPA (48,4 mln), Wenezueli (28,9 mln), Kolumbii (46,2 mln), Tajlandii (67,7 mln), Zjednoczonych Emiratów Arabskich (5,6 mln), Danii (5,6 mln) i ponad 130 innych państw świata. Łączne przychody tylko 15 największych przedsiębiorstw wyniosły w 2013 roku tyle samo co roczny budżet Stanów Zjednoczonych, kraju zamieszkałego przez ponad 300 mln ludzi, budżet czyli łączne wydatki narodu amerykańskiego na cele publiczne.

.

     Roczne wykazywane zyski tych przedsiębiorstw idą w miliardy dolarów, niekiedy w dziesiątki miliardów. Przykładowo Exxon Mobil założony pośrednio przez Johna D. Rockefeller’a wypracował w 2013 roku ponad 44 mld dolarów zysku. Spółka posiada 37 rafinerii w 21 krajach, które mogą produkować ponad 1 mld metrów sześciennych ropy naftowej dziennie.  Wartość rynkowa Exxon Mobil wynosi ponad 400 mld dolarów. Czy można oczekiwać, że zarządzający taką i jej podobnymi spółkami nie będą mieli pokusy kierowania losami świata?

.

image_thumb2

     Największe międzynarodowe korporacje  należą do obywateli Zachodu, z tego ponad połowa z nich należy do Amerykanów. Zgodnie z naukami klasyka, Herberta Spencera (1820-1903), który w Stanach przyjmowany był jak Mesjasz: „Bóg chciał, żeby wielcy byli wielkimi, a mali – małymi”. „Częściowo przez eliminację najniżej rozwiniętych, a częściowo przez poddawanie pozostałych nieustannym rygorom praktycznego życia natura zapewnia rozwój rasy, która będzie rozumieć zarówno  warunki egzystencji jak i zgodnie z nimi działać. Zniesienie w najmniejszym choćby stopniu tych rygorów jest niemożliwe”. Dobroczynność karmi niedołęgi i przyczynia się do utrzymania ich przy życiu!!!

     Najsławniejszy amerykański uczeń Spencera, William Graham Sumner (1840-1910) dał temu przekonaniu jeszcze pełniejszy wyraz: „Milionerzy są produktem doboru naturalnego  […]  w naturalny sposób dobranymi przez społeczeństwo przedstawicielami do wykonywania określonych zadań. Otrzymują wysokie płace i żyją w luksusie, ale jest to dobry interes dla społeczeństwa”.

.

     Łączne zyski 25 największych przedsiębiorstw amerykańskich wyniosły w 2013 roku 267 mld dolarów, to jest prawie trzy razy więcej niż wynoszą wydatki budżetowe Polski, kraju zamieszkałego przez 38 mln ludzi i aspirującego do grona największych gospodarek Unii Europejskiej. To jest także półtora raza więcej niż budżet Indii, zamieszkałych przez 1,3 mld ludzi. Czy można oczekiwać, że ludzie co roku obdarowywani tak olbrzymimi dywidendami nie będą mieli pokusy kierowania losami świata?

.

     Łączny majątek księgowy 25 największych przedsiębiorstw amerykańskich wyniósł w 2013 roku 12,7 bln dolarów, to jest był niemal równy Produktowi Krajowemu Brutto Stanów Zjednoczonych. PKB USA to łączna wartość dóbr wypracowana przez ponad 300 mln amerykanów w ciągu roku. Czy można oczekiwać, że ludzie dysponujący takim majątkiem nie będą mieli pokusy kierowania losami świata?

.

globaliza_5     Przypatrzmy się z kolei  majątkom dziesięciu największych banków świata. Ich łączna wartość wynosi ponad 25 bilionów dolarów, to jest prawie trzy razy tyle ile wynosi łączna suma dóbr wyprodukowanych w ciągu roku przez gospodarkę chińską. Każdy z tych dziesięciu banków ma majątek większy niż wynosi budżet Chin mających ponad 1,3 mld ludności. Czy można oczekiwać, że ludzie dysponujący takim majątkiem nie będą mieli pokusy kierowania losami świata?

.

     Majątek pięćdziesięciu największych banków świata w roku 2013 wynosił prawie 70 bln dolarów (CIA, Home Page, https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/xx.html). To tylko 50 banków i aż 70 bln dolarów. Ten majątek pięćdziesięciu największych banków jest niemal równy Produktowi Krajowemu Brutto całego świata (73,9 bln dolarów). Innymi słowy wszystkie gospodarki całego świata razem wzięte produkują niemal tyle samo dóbr przez cały rok ile wynosi majątek zaledwie pięćdziesięciu największych banków. Ludność świata liczyła w 2013 roku 7,095 mld osób (lipiec 2013). Każdy bank kontrolowany jest przez z górą kilka osób. Proporcje są porażające.  Czy można oczekiwać, że ludzie dysponujący takim majątkiem nie będą mieli pokusy kierowania losami świata?

.

globaliza_4     A co z bankami amerykańskimi? W pierwszej dziesiątce największych na świecie są tylko dwa spośród nich. Ale łączna sprzedaż dziesięciu największych amerykańskich banków wyniosła w 2013 roku ponad 560 mld dolarów, ich zysk to ponad 76 mld dolarów, a łączny majątek ma wartość 10,7 bln dolarów – potęga niewyobrażalna. Czy można oczekiwać, że ludzie posiadający pakiety kontrolne tych banków nie będą mieli pokusy kierowania losami świata?

.

.

MECHANIZMY GLOBALIZACJI

.

     Żeby zrozumieć mechanizm globalizacji należy cofnąć się do roku 1944 i pamiętnej konferencji w Bretton Woods. Zbudowano wówczas podwaliny obecnego porządku ekonomicznego. Ówczesne ustalenia można zawrzeć w trzech punktach:

  1. Utworzenie Banku Światowego
  2. Utworzenie Międzynarodowego Funduszu Walutowego
  3. Ustalenie reguł handlu (GATT/GATTS, WTO).

Czwartym nieformalnym ustaleniem było przyjęcie dolara jako waluty światowej.

.

     Zarówno Bank Światowy jak i Międzynarodowy Fundusz Walutowy były bardzo nietypowymi bankami, ponieważ stworzono je dosłownie z niczego. Dotychczas dobrą praktyką banków centralnych było tworzenie pieniądza pod posiadane zasoby kruszców, najczęściej złota (gold standard), rzadziej złota i srebra (bimetalizm).

.

bank_swiatowyW przypadku Banku Światowego kapitał zakładowy składał się z kapitału wpłaconego przez poszczególne państwa (10%) oraz funduszu gwarancyjnego (90%). Kapitał wpłacony uiszczany był przez państwa w złocie lub dolarach (1%) i w walucie własnej członka (9%). Fundusz gwarancyjny (90%) powstawał z tytułu emitowanych obligacji. A zatem dla emisji przez ten bank pieniądza nie potrzeba było posiadać żadnych kruszców, wystarczyło trochę zadrukowanego papieru.

.

.

imf_logo● W przypadku Międzynarodowego Funduszu Walutowego kapitał stanowiły wpłaty członków: 75% w walucie własnej i 25% w złocie lub dolarach. Ponieważ dolar uchodził nieformalnie za walutę światową, więc i wpłaty dokonywane były w dolarach. Skutek był taki, że dla emisji przez ten bank pieniądza nie potrzeba było posiadać żadnych kruszców, wystarczyło trochę zadrukowanego papieru.

.

     Dzisiaj Bank Światowy i Międzynarodowy Fundusz Walutowy finansują rządy wszystkich państw na świecie. Finansowanie oznacza w tym przypadku „przydzielanie” wymyślonego pieniądza. Ten pieniądz nie ma żadnej formy materialnej, jest jedynie zapisem cyfrowym, ideą. BŚ i MFW z jednej strony udzielają kredytów, z drugiej żądają ich spłaty z odsetkami. A jeśli kredytobiorca nie jest w stanie spłacać zaciągniętych kredytów wówczas zobowiązany jest do tzw. reform, które z założenia mają mu ułatwić spłatę zobowiązań. Przyjęcie programu reform przez dłużnika wiąże się zazwyczaj z umorzeniem części zobowiązań.

.

     Co oznacza program reform? Zazwyczaj jest to przyzwolenie na prywatyzację majątku narodowego i liberalizacja obrotu gospodarczego. Wprowadzenie takich reform wiąże się z wyprzedażą majątku narodowego, zazwyczaj za ułamek wartości. Niedawni obywatele niezawisłego państwa i suwerenowie stają się wyrobnikami zużytkowującymi cudzy majątek. Ogółowi obywateli żyje się oczywiście lepiej, ale jest to klasyczny dylemat: lepiej być wolnym i przymierającym głodem czy wypasionym ptaszkiem w klatce?

.

     Każda instytucja finansowa ma interes w tym, żeby udzielać kredytu, bo tylko w ten sposób czyli na odsetkach może zarabiać. Kiedy kredytobiorca nie spłaca zobowiązań, wówczas bank pozbawia go majątku, który złożony był w zastaw udzielonego kredytu. Stworzenie pieniędzy jest zabiegiem rachunkowym i realnie nic nie kosztuje, za to przejęty majątek ma wymierną wartość materialną. Bankowi zawsze opłaca się udzielać kredytu, jeśli tylko ma pod udzielony kredyt stosowne zabezpieczenie. A jeśli już ma stosowne zabezpieczenie to opłaca mu się, żeby klient nie spłacał kredytu. Przejęcie zabezpieczenia ma wówczas większą wartość niż cyferki ewentualnych odsetek od kredytu. Zatem system przepompowuje realny majątek od kredytobiorcy do kredytodawcy.

.

     Globalizacja w ostatecznym rozrachunku jest uzależnieniem wielu państw słabszych od jednego lub kilku dominujących. Jak do tego dochodzi?

Postępowanie opisywane już było przez m.in. Johna Perkinsa, owego ekonomistę od brudnej roboty i można je streścić w trzech krokach:

  1. Hit Men czyli ekonomiści od brudnej roboty.
  2. Szakale czyli egzekutorzy.
  3. Działania zbrojne.

.

● Hitmeni stanowią forpocztę instytucji kredytujących. Są zazwyczaj pracownikami zlotyprywatnych korporacji i w oparciu o wymyślone modele finansowe nakłaniają miejscowych decydentów do zaciągnięcia kredytów na cele mające, przynajmniej z pozoru, służyć rozwojowi kraju. Warunki spłaty kredytu wydają się atrakcyjne, szczególnie jeśli weźmiemy pod uwagę przygotowany przez hitmena model rozwoju kraju. Hitmen zazwyczaj obiecuje decydentowi bogate życie aż do końca jego dni, zarówno dla decydenta jak i jego rodziny. „Weź kredyt, a zapewnimy ci bezpieczeństwo i bogactwo do końca twoich dni”.

.

     Jeśli decydent zdecyduje się na zaciągnięcie kredytu przez jego kraj, wówczas misję hitmena można uważać za uwieńczoną powodzeniem. Naturalną koleją rzeczy dłużnik popada w trudności ze spłacaniem kredytu, w wyniku negocjacji przystaje na „program reform”, sprzedaje czyli „prywatyzuje” majątek narodowy (w tym szczególnie sektor bankowy i energetyczny), liberalizuje gospodarkę, godzi się na obce bazy wojskowe na swoim terytorium, wysyła na życzenie armię do Iraku lub Afganistanu, a w końcu głosuje na gremiach międzynarodowych zgodnie z wolą kredytodawcy. Za każdym razem w zamian za poluzowanie dyscypliny spłaty zadłużenia.

.

● Szakale wkraczają do akcji, kiedy decydent upatrzonego kraju nie zdecyduje się na zaciągnięcie kredytu. Chce prowadzić politykę suwerenną, a takie działanie w dobie szakal_1globalizacji jest naganne. Szakale mają za zadanie eliminację opornego decydenta. Może to być wypadek lotniczy lub samochodowy, samobójstwo … słowem nieszczęśliwy wypadek. A po okazałym pogrzebie ze wszystkimi honorami „demokratycznie” wybrany zostaje następca znacznie bardziej spolegliwy.

     Dalej scenariusz jest ten sam, to jest kredyt, trudności ze spłacaniem rat, zależność ekonomiczna itd.

.

● Działania zbrojne są najdroższą formą nakłaniania opornych decydentów do działań mających doprowadzić  ich państwa do zależności finansowej. Dopiero tam armiagdzie zawiedli hitmeni i szakale wysyła się żołnierzy. I wówczas zazwyczaj pełne histerii usłużne media opisują przyszłe cele militarne jako dyktatorów, okrutników, wyzyskiwaczy, zboczeńców etc. Prawdziwą przyczynę podał przywołany już przez nas generał Moncke: „A jakie znaczenie ma ten czy inny powód? Chcemy mieć po prostu więcej obrotów handlowych, niż obecnie mają Holendrzy”.  I o to chodzi, chcemy tylko, żeby oni byli zależni od nas.

.

.

Powyższa sekwencja działań wystąpiła co najmniej kilkakrotnie:

● Iran, rok 1953; demokratycznie wybrany premier Mohammad Mosaddegh w odwecie za nacjonalizację należącego do Brytyjczyków przemysłu naftowego zostaje przez CIA usunięty z urzędu w wyniku zamachu stanu i osadzony w areszcie, gdzie przebywał do końca życia (1967 r.);

● Gwatemala, rok 1954; demokratycznie wybrany prezydent Jacobo Arbenz Guzmán w odwecie za wywłaszczenie obszarników został za sprawą międzynarodowych korporacji (m.in. United Fruit Company) obalony przez CIA w wyniku zamachu stanu; Guzmán zmarł w 1960 r. w niewyjaśnionych okolicznościach;

● Ekwador, rok 1981; demokratycznie wybrany prezydent Jaime Roldós Aguilera dążył do zatrzymania w kraju zysków z eksportu ropy naftowej, co nie było zgodne z polityką międzynarodowych korporacji; zginął w wypadku lotniczym, podejrzewa się, że był to zamach; krótko po tej katastrofie w wypadkach samochodowych zginęli dwaj kluczowi świadkowie, jeszcze zanim złożyli zeznania;

panama.

.

●  Panama, rok 1981; prezydent Omar Torrijos Herrera prowadził działania mające na celu przejęcie z rąk USA kontroli nad kanałem panamskim; pełna zwierzchność nad kanałem miała nastąpić do roku 2000; w 1981 r. zginął w wypadku lotniczym spowodowanym wybuchem bomby na pokładzie; bliskim zapowiadał: „zapewne mnie zamordują, ale dotrzymałem słowa i kanał znów jest w naszych rękach”;

.

.

opium● Afganistan, rok 2001; przed rokiem 1980 w Afganistanie nie produkowano opium; w 1986 r. Mudżahedini wspierani przez USA i CIA w wojnie z ZSRR odpowiadali za 40% światowej produkcji opium; w roku 1988 Mudżahedini odpowiadali już za 80% światowej produkcji opium; w roku 1988 władzę przejęli religijni fanatycy, talibowie, którzy do roku 2000 zniszczyli wszystkie plantacje maku; produkcja narkotyków spadła z ponad 3.000 ton do 185 ton; pod koniec 2001 roku Afganistan doświadczył inwazji wojsk NATO; obecnie Afganistan odpowiada za ponad 90% światowej produkcji opium;

● Wenezuela, rok 2002; demokratycznie wybrany prezydent Hugo Chávez prowadził politykę niezależności od interesów wielkich amerykańskich koncernów; w 2002 r. przeżył wymierzony w niego zamach stanu przygotowany przez CIA;

● Irak, rok 2003; prezydent i dyktator Iraku od roku 1979 Saddam Husajn odmówił współdziałania z hitmenami z USA; skierowani do jego zlikwidowania szakale także ponieśli porażkę; ostatecznie międzynarodowa inwazja wojsk USA i Wielkiej Brytanii pozbawiła go urzędu, a następnie został powieszony; w wyniku inwazji kraj został doszczętnie zniszczony, a jego odbudowa finansowana z eksportu ropy naftowej powierzona została amerykańskiej korporacji Halliburton; kierowane przeciwko Husajnowi oskarżenia o posiadanie broni atomowej nigdy się nie potwierdziły.

.

     A jak ten proces wygląda z perspektywy jednoczącej się Europy? Proces jednoczenia Europy (Unia Europejska) ma bardziej pacyfistyczny charakter, choć jego ostateczny wynik jest podobny jak w przypadku działań Stanów Zjednoczonych. Można go w uproszczeniu opisać w trzech krokach:

hiszpania Inwestor dużego państwa (Niemcy, Francja) buduje klimat w państwie docelowym (Hiszpania, Irlandia) dla realizacji inwestycji (osiedla mieszkaniowe, biurowce, infrastruktura, lotniska).

Na realizację inwestycji Inwestor zaciąga kredyt w miejscowych bankach, które z kolei ze względu na szczupłość kapitałów zmuszone są zaciągnąć zobowiązania w większych bankach, najczęściej z krajów pochodzenia Inwestora (Niemcy, Francja). Państwo (Hiszpania, Irlandia) udziela stosownych gwarancji. Z samych tylko banków niemieckich i francuskich Hiszpanie pożyczyli w latach 2008-2011 sumę 322 mld euro.

Zrealizowana inwestycja okazuje się finansową klapą. Miejscowy bank kredytujący przejmuje nieudaną inwestycję, ale brak mu środków na zwrot zobowiązań do dużego banku. Państwo gwarantujące (Hiszpania, Irlandia) spłaca zobowiązania banku z podatków obywateli. Po tzw. boomie inwestycyjnym Irlandczycy muszą pokryć zobowiązania banków na kwotę 70 mld euro; same odsetki od kwoty zasadniczej wynoszą 300 euro miesięcznie na statystycznego Irlandczyka.

     W efekcie takiego jednoczenia bogacą się bogate koncerny dużych państw kosztem obywateli małych państw. Ci ostatni wręcz finansują rozwój europejskich koncernów.

.

     Dlaczego państwo spłaca zobowiązania banku? Bilans pokazuje majątek (aktywa) i źródła jego finansowania (pasywa). W przypadku banków pasywami są zobowiązania wobec innych banków. Jeśli upadnie duży bank to wiele banków będzie musiało wykonać znaczącą korektę swojego stanu posiadania, wiarygodności. W efekcie zmuszone będą do zgłoszenia upadłości.

.

     Banki to naczynia połączone. Upadek lokalnego kolosa może spowodować reakcję lawinową upadłości wśród mniejszych banków. Z kolei zapaść sektora bankowego przekłada się bezpośrednio na załamanie gospodarki państwa. Postawione wobec takiego dylematu państwo woli spłacić zobowiązania banku niż narazić się na wieloletnią zapaść gospodarczą.

.

     Warto zauważyć, że spłata zobowiązań banków hiszpańskich i irlandzkich wobec niemieckich i francuskich nastąpiła w wyniku sprawowania funkcji nadzorczej przez Europejski Bank Centralny. Mówiąc wprost, EBC wymusił takie działanie. Inaczej stało się z bankami cypryjskimi w 2013 roku. W tym przypadku EBC odstąpił od interwencji i nieubezpieczeni klienci banków cypryjskich stracili w ciągu jednej nocy 47,5% swoich depozytów od wartości powyżej 100.000 euro, łącznie prawie 6 mld euro. Tyle, że byli to głównie klienci rosyjscy, więc ich można było zostawić na lodzie.

     Co ciekawe, banki cypryjskie już rok wcześniej były w tragicznej sytuacji finansowej. Jednak EBC kredytował przez ten rok banki cypryjskie po to aby banki strefy euro mogły wycofać z nich swoje wkłady i tym samym uchronić się przed stratami. Uratowano w ten sposób około 10 mld euro należących do firm i obywateli UE.

.

.

. . POSTSCRIPTUM . .

     Pieniądz jest najsilniejszym orężem globalizacji. Jego znaczenie jest nie do przecenienia. Jest tylko ideą, nie ma żadnej wartości materialnej, a mimo to wyzwala ludzką energię i powoduje, że co dnia miliardy ludzi większą część dnia poświęcają jego zdobywaniu. Jego brak powoduje utratę społecznej pozycji, a jego znaczne zasoby dają władzę nad innymi ludźmi. Gonimy za nim bez opamiętania. Pieniądz jest jak narkotyk i religia w jednym.

banki

.

globaliza_13..    Świątynią pieniądza są banki. Władza banków to tylko cyferki oddające stan ich posiadania. Im większa wartość cyferkowych aktywów banków z tym większą nabożnością przyjmowane są decyzje bankierów. Banki szybciej powiększają cyferkowe bogactwo niż przyrastają masy śnieżne lawin. W roku 1908 aktywa największych banków na świecie liczone były w setkach milionów dolarów. Suma aktywów dziesięciu największych banków świata wynosiła 3,308 mld dolarów. Dzisiaj bogactwo banków liczone jest w bilionach dolarów. Suma aktywów dziesięciu największych banków w 2013 roku wyniosła 25,260 bln dolarów. A zatem majątek banków w ciągu około stu lat wzrósł  ponad 7600 razy. Dla porównania wartość uncji złota w tym samym okresie wzrosła 60 razy, a siła nabywcza amerykańskiego dolara zmalała 25 razy. Banki okazują się być bezkonkurencyjnie najlepszymi inwestycjami.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>