Kto tu rządzi?

.

.

.

     SIPRI (Stockholm International Peace Research Institute – Oficjalna strona SIPRI) to Sztokholmski Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem założony w 1966 roku przez szwedzki parlament. Długoletnim szefem instytutu (1991-2002) był polski dyplomata Adam Rotfeld.

SIPRI publikuje dane m.in. o wysokości wydatków na zbrojenia.

.

woj0     Bardzo niewiele państw nie posiada własnych sił zbrojnych. Są to terytoria niewielkie i do tego często położone na wyspach w znacznych od sąsiadów deklarujących umiłowanie pokoju.

.

     Z reguły wszyscy, pomimo pokojowych deklaracji, szykują się do wojny. I przeznaczają część budżetu na uzbrojenie własnych armii.

.

zbroj     Przez dużą część dziejów ludzkości lud myślał tylko o wyżywieniu, a panujący o utrzymaniu ładu  społecznego. Dominowały dwa rodzaje wydatków: żywieniowe i zbrojeniowe. Na diagramie obok przedstawione są nakłady na zbrojenia głównych potęg pod koniec XIX wieku.

     W 1492 r., gdy Kolumb po raz pierwszy zszedł na ląd w Nowym Świecie, we władaniu Europejczyków znajdowało się zaledwie 9% powierzchni kuli ziemskiej. W 1801 r. władali oni już jedną trzecią planety, a w 1880 – dwiema trzecimi. Do 1935 r. pod polityczną dominacją Europy znalazło się 85% powierzchni lądów i 70% ludzkości. Imperium brytyjskie miało pow. 125 razy większa od Wielkiej Brytanii, francuskie – 19 razy większe od Francji, holenderskie 55 razy większe od Holandii, belgijskie 78 razy większe od Belgii, w portugalskim sama Angola była 23 razy większa od Portugalii

.

Świat dwubiegunowy

.

     Od zakończenia II wojny światowej w 1945 roku aż do roku 1989 świat był podzielony między Stany Zjednoczone i Związek Radziecki. Amerykanie skupili swoich sojuszników w Pakcie Północnoatlantyckim (NATO), a Rosjanie – w Układzie Warszawskim.

2b     Do NATO należały: Belgia, Dania, Francja, Grecja, Hiszpania, , Islandia, Kanada, Luksemburg, Norwegia, Portugalia, RFN, Turcja, Wielka Brytania, Włochy i Stany Zjednoczone.

     A do Układu Warszawskiego: Albania, Bułgaria, Czechosłowacja, NRD, Polska, Rumunia, Węgry  i ZSRR.

     Zdecydowanie bogatsza część świata (zachodnia Europa) należała do NATO, biedniejsza część (wschodnia Europa) należała do Układu Warszawskiego.

.

Światowy żandarm USA

.

     We współczesnym świecie Rosja, będąca następcą ZSRR, nie odgrywa roli globalnej. Obóz państw socjalistycznych rozpadł się, a niedawni członkowie Układu Warszawskiego ochoczo wstąpili do NATO.

.

    Nie ma już dwubiegunowości w podziale wpływów na świecie, jedynym supermocarstwem są Stany Zjednoczone. To USA i ich sojusznicy ustalają światowy porządek polityczny. Przypatrując się jednak wysokości wydatków na zbrojenia niektórych państw nie sposób nie zadać uzasadnionego pytania: w jakim celu niektóre państwa utrzymują nieproporcjonalnie duże siły zbrojne?

.

woj1   Nieproporcjonalność wydatków na zbrojenia jest rażąca. W roku 2009 wydano łącznie na zbrojenia 1531 mld dolarów. Z tego na Stany Zjednoczone przypadało 663 mld $, a na Unię Europejską 286 mld $.

     USA i UE zamieszkuje łącznie 825 mln ludzi, co stanowi 12% ludności świata, a jednocześnie te dwa podmioty wydały na zbrojenia 949 mld $, co stanowiło 62% światowych wydatków na zbrojenia.

.

     Dla porównania państwa BRICS (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny, RPA) zamieszkiwane przez ponad 3 mld ludzi (44% ludności świata) wydawały na zbrojenia 227 mld $, co stanowiło 15% wydatków światowych.

.

woj2     Na diagramie obok zamieszczone są wydatki zbrojeniowe państw, które najwięcej wydają na swoje siły zbrojne. Nad słupkami pokazującymi wydatkowane kwoty w miliardach dolarów umieszczono liczby z ilością mieszkańców w milionach. Wydatki Stanów Zjednoczonych są prawie 7 razy większe od wydatków Chin, 11 razy większe od wydatków Rosji, ponad 18 razy większe od wydatków zbrojeniowych Indii.

.

woj3     Niewielki Izrael, który ma raptem 8 mln mieszkańców i powierzchnię równą powierzchni województwa Zachodniopomorskiego wydaje na zbrojenia 14,3 mld dolarów. Oprócz tego otrzymuje oficjalnie od Stanów Zjednoczonych pomoc wojskową w wysokości ok. 3 mld dolarów.

     Siły zbrojne Izraela spożytkowują rocznie niemal 2 razy więcej środków niż wynoszą wydatki zbrojeniowe 78-milionowego Iranu, 2 razy więcej środków niż wydatki Korei Północnej i prawie 5 razy środków więcej niż wydatki Iraku czy 83-milionowego Egiptu.

.

woj4     Jeśli weźmiemy pod uwagę najludniejsze państwa świata, czyli takie, które liczą ponad 100 mln mieszkańców wówczas prymat Stanów Zjednoczonych jest porażający. Żadne z tych państw, łącznie z Chinami i Rosją, nie może w najmniejszym stopniu stanowić zagrożenia dla superpotęgi jaką są Stany Zjednoczone.

     Łączne wydatki wojskowe wszystkich pozostałych państw, od Chin przez Rosję, Indie, Brazylię, Pakistan, Meksyk, Indonezję, Filipiny, Nigerię, aż po Bangladesz, stanowią zaledwie niecałe 79% tego co USA przeznaczają na zbrojenia.

.

woj5     W układzie na 1 mieszkańca dysproporcje wydatków na zbrojenia są jeszcze bardziej widoczne. Wydatki USA (1851$/os.) są 3 razy większe niż Rosji (622$/os.), 5 razy większe niż Japonii (365$/os.), prawie 12 razy większe niż Chin (156$/os.) i Brazylii (156$/os.), prawie 25 razy większe niż sąsiadującego ze Stanami Meksyku (74$/os.) i aż 147 razy większe niż Nigerii (12,6$/os.).

.

zbrojeniowe     Główni uczestnicy rynku zbrojeniowego w roku 2014 przedstawieni są na diagramie kołowym obok. Według International Institute for Strategic Studies (International Institute for Strategic Studies, International Institute for Strategic Studies) Stany Zjednoczone wydają na zbrojenia tyle ile łącznie  wydaje 9 kolejnych największych uczestników rynku zbrojeń. Czy ktokolwiek może realnie zagrozić militarnej pozycji Stanów Zjednoczonych na świecie? Zresztą, zdecydowana większość z tych 9 państw to bliscy sojusznicy USA.

.

pomoc     Przewaga militarna Stanów Zjednoczonych nad wszystkimi innymi bez wyjątku państwami świata jest tak znaczna, że pomagają one w sposób znaczący wybranym krajom – głównie przez przekazywanie własnego uzbrojenia i szkoleń. Łączna wartość tej pomocy równa jest wydatkom na zbrojenia krajów takich jak Włochy czy Holandia.

.

b2a     Przez ponad 5 tysięcy lat historii Chiny nigdy nie były agresywne wobec innych państw – odwrotnie niż państwa Zachodu, które podbiły i eksploatują całą resztę świata.

     Prognozy brytyjskiego ministerstwa obrony wskazują na rosnący zasób militarny Chin. Być może będzie to początek lepszego świata.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>