Religia Egiptu

     Poniekąd przeciwieństwem, afirmującej życie, religii Mezopotamii, była zdominowana przez rytuały i mająca obsesję śmierci, religia Egiptu. Według Egipcjan człowiek posiadał dwie dusze: siłę życiową lub sobowtóra (ka) oraz duszę lub osobowość (ba). „Dusza [ba] podąża do miejsca, które zna, nie zbaczając z dróg dnia wczorajszego. Nie powstrzyma jej żadna magia, lecz dotrze ona do tych, którzy dadzą jej wodę. [Jeśli chodzi o] sędziów trybunału, którzy sądzą biedaka, wiedz, że nie będą oni pobłażliwi w tym dniu sądu nad nieszczęśnikiem, w godzinie wystawienia świadectwa. […] Człowiek trwa po śmierci jego uczynki zaś ułożone są obok niego jako [ jego jedyny] majątek. Zaiste, wiecznością jest bycie tam, a głupcem jest ten, kto uskarża się na to. Ten jednak, kto osiąga to nie czyniąc zła, będzie tam istnieć jak bóg, krocząc bez przeszkód jak władcy wieczności”. Ka nie umierało wraz z ciałem, ale mieszkało w grobie i przyjmowało ofiary. Siła życiowa (ka) zjednoczona z duszą (ba) tworzyły ducha, wieczną świetlistą istotę (ach). Ciało człowieka było jednak niezbędne do egzystencji w zaświatach. Spowodowało to rozkwit świętej sztuki mumifikacji, wszystkich zmarłych balsamowano w tzw. Domach Życia (liczba zachowanych mumii zwierząt jest o kilka milionów większa aniżeli ludzi). W religii Egipcjan pojawia się po raz pierwszy sąd ostateczny. Po śmierci każdy człowiek, doprowadzony był przez boga Anubisa, przed sąd boskiej rady (czterdziestu dwóch sędziów) pod przewodnictwem Ozyrysa. Boska rada wysłuchiwała zeznania zmarłego zapewniającego, że „Nie grzeszyłem przeciw ludziom …// nie stałem się przyczyną głodu, // nie stałem się przyczyną płaczu, // nie zabijałem sam ani nie kazałem zabijać, // nie zadawałem cierpienia nikomu. // Nie pomniejszałem ofiar w świątyniach … // Nie oddawałem się rozpuście … // nie pomniejszałem miary, // nie fałszowałem odważników, // nie stałem się przyczyną czyjejś nędzy za pomocą języczka u wagi, // nie odjąłem mleka od ust niemowlęcia … // Nie oczerniałem sługi wobec przełożonego …//.

     Potem w „sali dwóch prawd” na jednej szali kładziono serce zmarłego (według Egipcjan to w sercu mieściła się istota człowieka), na drugiej szali zaś strusie pióro będące symbolem bogini Maat i boskiego porządku. Na końcu boska rada wydawała wyrok: jeśli ciężar serca równoważył ciężar pióra wówczas dusza żyła wiecznie i dostępowała rozkoszy w niebiańskim Egipcie (Pole Trzcin, Pola Jaru, Pola Ofiar) „Jest to miejsce gdzie żegluje łódź boga Re, pchana wiatrem i siłą wioseł […] jestem wioślarzem w barce boga Re nie znającym znużenia […] Jęczmień [który tam rośnie] jest wysoki na 5 łokci, jego kłosy mają 2 łokcie, a jego słoma 3 łokcie. Pszenica tam na 7 łokci, jej kłosy mają 3 łokcie, słoma zaś 4 łokcie. Błogosławione duchy [ach], każdy z nich wysoki na 9 łokci, ścinają to, wraz z duszami [ba] zamieszkującymi wschodnie [regiony]”; jeśli zaś serce było cięższe od pióra wówczas pożerała je bogini Ammit, a zmarły przestawał istnieć lub zstępował do mrocznej krainy Duat: „Nie ma tam drzwi ani okien, nie dociera tam światło ani północny wiatr, orzeźwiający serca. Słońce tam nie wschodzi, oni zaś leżą pogrążeni w mroku każdego dnia”.

     Na straży tych przekonań stał, będący potęgą ekonomiczną, zwolniony od obciążeń podatkowych stan kapłański. Egipcjanie nie mieli bezpośrednich kontaktów z bogami, jedynym łącznikiem był faraon, a następnie podległy mu stan kapłański. Przykładowo za czasów Ramzesa III (1197-1165 p.n.e.) do świątyń należało m.in. prawie piętnaście procent gruntów uprawnych, a dwa procent ludności było niewolnikami świątyń.

     Podobnie jak w religii protoindoirańskiej dusze zmarłych karmili i ubierali pozostali przy życiu bliscy. Religia Egipcjan wywierała bardzo silny wpływ na religię Izraela i Grecji. Natomiast wyznawcy, niezwykle popularnej w jej ostatnim okresie, Izydy, z nastaniem chrześcijaństwa, płynnie stali się czcicielami Matki Boskiej (podobno zdarzało się nawet, że posągi Izydy służyły później jako posągi Madonny).


« Religia Mezopotamii

Zaratusztrianizm »

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>