O zasadach gier społecznych

.

 

… raje podatkowe i wehikuły podatkowe, oazy podatkowe, paradis fiscal, tax havens

.

    Ponoć tylko dwie rzeczy są na tym świecie pewne – śmierć i podatki. Przy czym wydaje się, że podatki mają w tym zestawieniu pozycję silniejszą, bo śmierć jest opodatkowana (podatkiem od spadków i darowizn), ale zależność odwrotna już nie zachodzi – podatkom nie grozi śmierć.

 

    Podatki płacimy aby zapewnić bezpieczeństwo naszych granic (siły zbrojne), porządek na ulicach (policja, więziennictwo), wykształcenie dla naszych dzieci (oświata), utrzymanie aparatu urzędniczego (państwowego i samorządowego), wymiaru sprawiedliwości, ochronę zdrowotną i socjalną nas samych oraz subsydiowanie gospodarstw domowych (zasiłki, renty). Poza tym płacimy za budowę dróg, koleje oraz hojną ręką dopłacamy do tych gałęzi gospodarki, które sobie nie radzą (rolnictwo, górnictwo). Zdarza się, jak to miało miejsce po kryzysie 2008 roku, że pieniędzmi podatników wspomagamy nawet najbogatsze banki.  Potrzeby zawsze są większe niż możliwości ich finansowania.

.

ILE PŁACIMY PODATKÓW?

.

    Miarą wielkości obciążeń podatkowych jest Dzień Wolności Podatkowej czyli kolejny dzień roku kalendarzowego od którego symbolicznie obywatele przestają płacić państwu, a zaczynają zarabiać na siebie. Wylicza go się dzieląc wydatki publiczne przez Produkt Krajowy Brutto. Obecnie w większości państw Zachodu przypada on na połowę roku. W Indiach na rzecz „dobra wspólnego” pracujemy do połowy marca, a w Szwecji do końca lipca.  Według najnowszego raportu KPMG „Individual Income Tax and Social Security Rate Survey 2012″ najwyższe stawki podatków osobistych obowiązują w Europie Zachodniej (46,1%), następnie w Afryce Zachodniej (40%), Australii i Nowej Zelandii (39%) oraz w Europie Północnej (36,5%).

 

KTO UTRZYMUJE PAŃSTWO

.

    Przeanalizujmy przykładowo rok 2006. W Polsce funkcjonowały wówczas trzy stawki podatkowe: 19%, 30% i 40%. Odpowiednio należało do nich 93,3%, 5,5% i 1,1% podatników.

 Aż 65% wpływów (47.392.941.000 zł) pochodziło od osób osiągających przeciętne dochody na poziomie 14.622 zł, których było 22.215.807 osób. Przeciętne roczne wynagrodzenie w 2006 roku wynosiło 29.727 zł, co oznacza, że ponad ¾ wpływów podatkowych pochodziło od ludzi zwyczajnie biednych osiągających dochody równe ledwie połowie przeciętnego wynagrodzenia. Niespełna ¼ z nich (23,6%) korzystała z niewielkich odliczeń ulg podatkowych.

 19% wpływów (14.185.072.000 zł) pochodziło od osób osiągających średnie dochody na poziomie 55 099 zł, których było 1.319.557. Większość z nich (63,3%) korzystało z odliczeń ulg podatkowych.

 Zaledwie 16% wpływów (11.346.660 zł) pochodziło od osób osiągających średnie dochody na poziomie 143.663 zł, których było 266.467. ¾ spośród nich (75,1%) korzystało z odliczeń ulg podatkowych.

    Posumujmy, państwo utrzymywane jest głównie z pieniędzy najbiedniejszych obywateli – ponad ¾ wpływów podatkowych pochodzi od ludzi osiągających dochody równe ledwie połowie przeciętnego wynagrodzenia czyli zwyczajnie biednych.

    A najbogatsi? Najbogatsi nie płacą podatków. Taniej im wychodzi wynajmowanie doradców podatkowych lub ucieczka do miejsc, gdzie podatków płacić nie trzeba.

 .

PRETORIANIE NAJBOGATSZYCH  (doradcy podatkowi)

.

    Zasady gry społecznej mają zastosowanie głównie w stosunku do tych, którzy bądź w nie wierzą, bądź ich nie rozumieją. Ci, których na to stać szukają rozwiązań umożliwiających niepłacenie podatków. Tak zwaną „optymalizacją podatków“ czyli minimalizowaniem obciążeń podatkowych dla najbogatszych zajmują się liczne firmy działające w sektorze finansów. Największe z nich tworzą tak zwaną „wielką czwórkę“: Deloitte, KPMG, PricewaterhouseCoopers, Ernst & Young. Każdy z podmiotów „wielkiej czwórki“ ma przychody liczone w dziesiątkach miliardów dolarów (● Deloitte – przychody 31,3 mld dolarów, biura w 150 państwach, zatrudnienie 193 tys. pracowników, ● KPMG – przychody 22,7 mld dolarów, biura w 150 państwach, zatrudnienie 152 tys. pracowników, ● PricewaterhouseCoopers – przychody 31,5 mld dolarów, biura w 158 państwach, zatrudnienie 180 tys. pracowników, ● Ernst & Young – przychody 24,4 mld dolarów, zatrudnienie 167 tys. pracowników). Łączny przychód „wielkiej czwórki“ wyniósł w 2012 roku 110 mld dolarów. Wypracowało go 692 tys. pracowników. To jednak tylko czubek góry lodowej … w istocie każdy z nas walczy by jak najmniej łożyć na nasze tak zwane dobro wspólne.

 .

    Dla porównania projekt przychodów budżetowych Polski na rok 2013, państwa 38 mln mieszkańców, jest znacznie mniejszy niż przychody „czwórki“ i wynosi zaledwie 299,3 mld zł (tj. 92 mld dolarów przy kursie 3,255 PLN/USD z końca marca 2013 r.). Składają się na niego wszystkie dochody państwa (podatki, cła, zyski wszystkich przedsiębiorstw państwowych oraz banku centralnego, wpływy z najmu i dzierżawy majątku Skarbu Państwa, grzywny, mandaty etc).

.

ZAWSZE MOŻNA UCIEC (przed płaceniem podatków)

.

    Najbardziej znaną definicję „rajów podatkowych” sformułowała Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Zgodnie z jej wytycznymi z 1998 r. cztery kluczowe kryteria do uznania danej jurysdykcji za raj podatkowy to: (1) brak podatku dochodowego, albo podatek dochodowy o czysto nominalnym charakterze, (2) brak efektywnej wymiany informacji podatkowych z innymi państwami, (3) brak transparentności, (4) brak istotnych działań zmierzających do wprowadzenia efektywnej wymiany informacji podatkowych z innymi państwami oraz transparentności.

    Miejsc na świecie, gdzie nie płaci się podatków, oraz sposobów na niepłacenie podatków jest bez liku. Jedynym utrudnieniem dla uniknięcia płacenia podatków stanowi tzw. „bariera wejścia“ (do klubu bogatych) to znaczy, że  obowiązek podatkowy obowiązuje wyłącznie osoby osiągające dochody poniżej „bariery wejścia”. Po przekroczeniu określonych dochodów („bariery wejścia”) im większe osiągasz dochody tym mniejsze płacisz podatki  (najwięcej zarabiający nie muszą płacić ich wcale).

.

    W Polsce aktualizowaną listę „rajów podatkowych“ zawierają rozporządzenia ministra finansów. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 grudnia 2000 r. w sprawie określenia krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową wymieniało 40 krajów i terytoriów oraz informowało, że szkodliwa konkurencja podatkowa jest stosowana w systemach podatkowych w następujących krajach: Królestwie Belgii, Królestwie Niderlandów, Republice Islandii, Republice Kostaryki, Republice Węgierskiej, Księstwie Luksemburga, Konfederacji Szwajcarskiej, Zjednoczonych Emiratach Arabskich.

.

    Obecnie obowiązujące rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2005 roku w sprawie określenia krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową dla celów podatku dochodowego od osób prawnych (Dz. U. z 2005 roku, nr 94, poz. 791) oraz od osób fizycznych  (Dz. U. z 2005 roku, nr 94, poz. 790) wymieniają 40 krajów i terytoriów: ● Księstwo Andory, ● Anguilla – Terytorium Zamorskie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, ● Antigua i Barbuda, ● Aruba – Terytorium Królestwa Niderlandów, ● Wspólnota Bahamów, ● Królestwo Bahrajnu, ● Barbados, ● Belize, ● Bermudy – Terytorium Zamorskie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, ● Brytyjskie Wyspy Dziewicze – Terytorium Zamorskie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, ● Wyspy Cooka – Samorządne Terytorium Stowarzyszone z Nową Zelandią, ● Wspólnota Dominiki, ● Gibraltar – Terytorium Zamorskie Korony Brytyjskiej, ● Grenada, ● Guernsey/Sark/Alderney – Terytoria Zależne Korony Brytyjskiej, ● Hongkong – Specjalny Region Administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej, ● Jersey – Terytorium Zależne Korony Brytyjskiej, ● Kajmany – Terytorium Zamorskie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, ● Republika Liberii, ● Księstwo Liechtensteinu, ● Makau – Specjalny Region Administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej, ● Republika Malediwów, ● Wyspa Man – Terytorium Zależne Korony Brytyjskiej, ● Republika Wysp Marshalla, ● Republika Mauritiusu, ● Księstwo Monako, ● Montserrat – Terytorium Zamorskie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, ● Republika Nauru, ● Antyle Niderlandzkie – Terytorium Królestwa Niderlandów, ● Niue – Samorządne Terytorium Stowarzyszone z Nową Zelandią, ● Republika Panamy, ● Niezależne Państwo Samoa, ● Republika Seszeli, ● Federacja Sant Christopher i Nevis, ● Saint Lucia, ● Saint Vincent i Grenadyny, ● Królestwo Tonga, ● Turks i Caicos – Terytorium Zamorskie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, ● Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych – Terytorium Nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych, ● Republika Vanuatu. Aż 10 spośród wymienionych krajów i terytoriów jest  Terytoriami Zamorskimi Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej lub Terytoriami Zależnymi Korony Brytyjskiej. Czy tak trudno jest domyślić się w czyim interesie działają raje podatkowe? 

.

SPOŁECZNA GRA

.

    Sprawiedliwość jest abstrakcyjną zasadą, która tyle ma wspólnego z rzeczywistością ile jakikolwiek abstrakcyjny termin z jego materialnym odpowiednikiem. Czym jest „dwa“ lub „niebieski“? … albo co ma wspólnego choćby „mydło“ albo „śliwka“ z konkretną kostką mydła, którą właśnie używamy do umycia rąk albo zjadanym przez nas właśnie owocem śliwki? Terminy abstrakcyjne nie są nawet namiastkami. To najprotsze ślady jakie świat zewnętrzny pozostawia w naszej wyobraźni. Ślad tak się ma do pierwowzoru jak choćby odcisk opon traktora na piasku do samego traktora – czyli nijak.

.

    Codziennie gramy względem siebie używając terminów abstrakcyjnych jak oręża i tarczy (prawo, sprawiedliwość, prawda, Bóg, uczciwość, cnota, równość, braterstwo, miłość, wyrzeczenia, poświęcenie etc). Nie nadajemy im żadnego znaczenia poza tym które instrumentalnie służy naszemu bezpieczeństwu i dobrobytowi. W szczególności podatki płacą nie ci, których na to stać, ale ci, którzy nie osiągnęli statusu ludzi bogatych, nie przekroczyli „bariery wejścia“ (do klubu bogatych). W każdym z zakresów gier społecznych (władzy, pieniądza, seksu, nauki, religii etc) wygrywają sprawniejsi w posługiwaniu się abstrakcjami, a ich żywicielami są mniej sprawni. Rachunki za siebie i innych zawsze ostatecznie płaci ten, kto wierzy w sprawiedliwe zasady.

 

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>