Rothschildowie

.

.

… początki dynastii

.

.

     W czasach zamętu rodziły się i upadały fortuny, biedni stawali się z dnia na dzień bogaczami (jak chociażby rodzina i generalicja Napoleona), a niedawni szlachetnie urodzeni arystokraci tracili majątki, a nierzadko życie. W tamtym okresie, wojen napoleońskich, rodziło się imperium finansowe Rothschildów, wystarczyło kilkanaście lat, żeby dosłownie z niczego powstała największa fortuna świata.

.

     Mieszkali początkowo w żydowskim getcie we Frankfurcie przy Judengasse, w pogrom_frankfurt_1819uboższej części tej ulicy. Uliczka o szerokości około 3,5 metra rozciągała się jak pisał J.W. Goethe „między murem miejskim a rynsztokiem”. Na noc żołnierze odgradzali grubym łańcuchem tę żydowską uliczkę od reszty miasta. Granic getta nie wolno było przekraczać między zachodem i wschodem słońca, ani w niedziele i święta chrześcijańskie. W 1612 roku doszło we Frankfurcie do tak zwanego powstania Fettmilcha (od nazwiska przywódcy Vincenza Fettmilcha (1565/1570-1616), miejskiego pisarza i piekarza). Getto żydowskie zostało zaatakowane i splądrowane, a Żydzi wygnani zostali z miasta. Według rozporządzenia z 1616 roku Żydom wolno było zawierać nie więcej niż 12 małżeństw rocznie, tak by ich liczebność w getcie nie przekraczała 500 rodzin (na obrazku powyżej pogrom żydów we Frankfurcie w 1819 roku).

wstaw

     Dom Rothschildów oznaczony był czerwonym szyldem – stąd powstało ich nazwisko Rothschild (rot – czerwony, Schild – szyld, tarcza). Nazywać się Rothschild znaczyło tyle samo, co nie mieć nazwiska. Jako Żydzi zobowiązani byli ustępować na ulicy napotkanym chrześcijańskim mieszkańcom Frankfurtu, także dzieciarni, zdejmować przed nimi kapelusze i uniżenie się kłaniać. Założyciel rodu Meyer Amschel Rothschild (1743-1812) wcześnie stracił rodziców. Dzieckiem zaopiekowali się krewni. Już jako dorosły handlował starzyzną. Żydom nie wolno było uprawiać roli, rękodzieła, a nawet handlować szlachetniejszymi towarami, takimi jak broń, jedwabie lub świeże owoce.

.

Gutle_Rothschild.

.

.

    Z żydowską żoną Gutle (na obrazku obok) miał Mayer Amschel dziesięcioro dzieci, pięciu synów i pięć córek. Z synami Amschelem Mayerem (1773-1855), Salomonem Mayerem (1774-1855), Nathanem Mayerem (1777-1836), Carlem Mayerem (1788-1855) i Jamesem Mayerem (1792-1868) rozwinął interes, który złotymi literami zapisał się w historii świata.  Chociaż jeszcze w latach osiemdziesiątych XVIII wieku imię Mayera Amschela nawet we frankfurckim getcie było niemal całkowicie nieznane.

.

.

.

.

synowie     Napoleon burzył istniejący w Europie porządek, detronizował monarchów i pozbawiał pozycji szlachetnie urodzonych. „Celem moim” – obwieszczał w jednym z rozkazów – „jest usunięcie domu Hesse-Kessel od rządów i wykreślenie go z listy panujących”. Książę Wilhelm zdobył majątek sprzedając Anglikom saskich żołnierzy czyli swoich poddanych. Anglicy wysyłali ich dalej do swoich kolonii. Płacili księciu za żołnierzy, a dodatkowo za śmierć każdego z nich. W tej sposób Wilhelm Hesse-Kessel dorobił się fortuny i stał się najbogatszym władcą w ówczesnej Europie (na obrazku obok synowie Amschela Mayera).

.

     Cesarz dalej w rozkazie obwieszczał, że ministerstwo finansów jest prawnym spadkobiercą skarbu Wilhelma. Ministerstwo dokładnie wybadało wszystkich dłużników księcia i podjęło kroki prawne, żeby te zobowiązania trafiły do szkatuły cesarskiej.

.

.

● Ściąganie długów

.

     Meyer Amschel z handlu starzyzną przerzucił się na stare monety. W roku wybuchu rewolucji francuskiej (1789) w jego kantorku (Wechselstube) na Judengasse dokonano wymiany monet już na sumę 800 funtów szterlingów. Za przyzwoleniem Wilhelma otrzymał całkiem podrzędny i niewiele znaczący tytuł: „nadwornego dostawcy jego Jaśnie Oświeconej Wysokości Księcia Wilhelma Hanau”. Oznaczało to tylko, że wolno mu było handlować z dworem.  I do tej służby dworowi wprzągł swoich pięciu synów. Z czasem Mayer Amschel został Głównym Agentem Dworu, a jego dwaj najstarsi synowie Agentami Skarbu Heskiego.

.

.

    Rothschildowie wkroczyli na arenę dziejów kiedy armia Napoleona w 1806 roku runęła BAL1508na Prusy i Hesję. Cesarz chciał oficjalnie przejąć fortunę Wilhelma, władcy Hesji i dobroczyńcy Rothschildów. Rothschildowie byli jednak skuteczniejsi w ściąganiu długów księcia. Jeździli po całej Europie i odzyskiwali książęce należności. Pieniądze, zamiast do szkatuły cesarskiej Napoleona, trafiały przez Rothschildów do księcia Wilhelma, choć było to niezgodne z prawem. Oczywiście, ustalona część tych wierzytelności lądowała w kieszeniach Rothschildów. Tak rodziły się początki ich fortuny.

.

.

● Sprzedaż obligacji

.

     Anglicy finansowali swoje działania wojenne (mundury, broń dla żołnierzy, zakwaterowanie) zaciągając zobowiązania. Sprzedawali konsole czyli angielskie obligacje państwowe. Na każde wezwanie wierzyciela zobowiązani byli je wykupić płacąc złotem. Dzięki konsolom mogli w dowolnym miejscu i czasie sfinansować działania wojenne na kontynencie.

.

Napoleon_I_Gold_Coin     Konsole były oczywiście oprocentowane, stanowiły atrakcyjną lokatę kapitału. Inwestowali w nie ci, którzy wierzyli w ostateczne zwycięstwo koalicji antynapoleońskiej m.in. w okresie między lutym 1809 a grudniem 1810 Rothschildowie zainwestowali w konsole 550.000 funtów księcia Wilhelma Hesse-Kassel. Obracali pieniędzmi księcia, ale zyski trafiały do ich własnych kieszeni – tak przynajmniej twierdzą historycy (na obrazku powyżej złota 20-frankowa moneta z podobizną Napoleona).

.

.

● Szmugiel złota

.

     Wojna wymagała niekiedy zaangażowania złota dla sfinansowania działań wojennych. Przykładowo książę Wellington wojował angielskimi wojskami w Portugalii finansując te działania sprzedażą angielskich konsol sycylijskim i maltańskim bankierom. Niekiedy jednak bankierzy żądali wykupienia przez angielski rząd posiadanych przez nich konsol – wykupienia za złoto.

.

szczytpotegi     Nathan Rothschild tak opisywał jedną ze swoich transakcji z 1811 roku: „Kompania Wschodnioindyjska miała do sprzedania złoto wartości 800.000 funtów. Poszedłem na wyprzedaż i kupiłem je. Wiedziałem, że książę Wellington musi je mieć. Rząd posłał po mnie i powiedzieli, że muszą mieć to złoto. Sprzedałem je im, ale nie wiedzieli jak dostarczyć złoto księciu do Portugalii. Podjąłem się tego i wysłałem je przez Francję. Był to najlepszy interes jaki kiedykolwiek zrobiłem.” Interes polegał na tym, że przemycanym w ogromnych ilościach złotem opłacani byli ich dostarczyciele czyli Rothschildowie.

.

     Pod koniec wojen napoleońskich Anglia przyznała ogromne subsydia Austrii, Prusom i Rosji. O ich wypłatę poproszono Rothschildów. A ci przekazali je rzeczonym państwom z własnych zasobów. Suma subskrypcji wynosiła, bagatela, 15 mln funtów.

.

.

● Waterloo

.

     To zdarzenie obrosło w legendę. Ceny angielskich obligacji czyli konsol zwyżkowały bądź zniżkowały zależnie od sytuacji na froncie. Wynik bitwy pod Waterloo mógł je w przypadku zwycięstwa Napoleona pogrążyć albo wywindować ich kurs jeśliby wygrał Wellington. Dzięki sprawnej komunikacji Nathan Rothschild znał wynik bitwy o dobę wcześniej zanim oficjalny goniec przyniósł te wieści do Londynu.

.

waterloo     W sposób teatralny Nathan sprzedawał angielskie obligacje na giełdzie w Londynie powodując niepokój wśród ich posiadaczy, który z czasem przerodził się w panikę. Wszyscy na gwałt pozbywali się obligacji. A podstawieni ludzie Rothschilda je skupowali. Kiedy następnego dnia kurier obwieścił zwycięstwo Wellingtona wówczas ich kurs raptownie wzrósł, ale wszystkie konsole były już w rękach Rothschilda. Zyski były bajecznie wysokie, a Nathana Rothschilda nazywano odtąd „królem londyńskiej giełdy” (na obrazku powyżej pozycja wyjściowa wojsk przed bitwą pod Waterloo).

.

     Sam Nathan Mayer Rothschild (1777-1836) niedługo potem przekonywał: „Żadna intryga nie osłabi N.[athana] M.[eyera] Rothschilda, który ma pieniądze, potęgę i władzę […]. Król pruski, książę Hardenberg i minister [Skarbu Christian] Rother powinni być wdzięczni Rothschildowi, który posyła im tak wiele pieniędzy [i] udziela Prusom tak dużej pożyczki”. A innym razem: Nie dbam o to jaka marionetka jest umieszczana na tronie królewskim by panować nad tym wielkim imperium, nad którym nigdy nie zachodzi słońce. Ten, kto kontroluje podaż pieniądza w Imperium Brytyjskim, ten kontroluje Imperium Brytyjskie. A tym człowiekiem jestem ja”.

.

.

● Pożyczki państwowe

.

     Po ostatecznej klęsce Napoleona pod Waterloo (czerwiec 1815) i Kongresie Wiedeńskim (wrzesień 1814 – czerwiec 1815) zwycięskie państwa koalicji antynapoleońskiej przystąpiły do odbudowy ładu europejskiego. Dotyczyło to w największym stopniu Francji, Austrii i Prus. Środki w dużej części miały pochodzić z rozpisywanych pożyczek narodowych. Obywatele kupowali papiery pożyczkowe (pożyczali państwu), a po latach odbierali sumy powiększone o odsetki.

.

     Początkowo nowobogaccy Rothschildowie nie potrafili odnaleźć się w roli organizatorów tych dochodowych przedsięwzięć. Tylko małe Prusy pozwoliły im zorganizować pożyczkę. Austria i Francja oddawały te przedsięwzięcia w ręce bankierów „szlachetnie urodzonych”. Aż w 1817 roku Rothschildowie zatrzęśli giełdami Europy. Kolejna pożyczka w wysokości 270 mln została w 1818 roku powierzona Rothschildom.

.

.

Okres ponapoleoński

.

     Po bitwie pod Waterloo Napoleon został zesłany na Wyspę Świętej Heleny, gdzie przebywał aż do śmierci w 1821 roku. Do Europy wrócił monarszy porządek. Za najbogatszą uchodziła królowa Wiktoria (1837-1901). Jej majątek oceniano na 5 milionów funtów. Dla porównania wartość majątku zdobytego przez Rothschildów w XIX wieku oceniano na 400 milionów funtów.

.

Rothschildowie     Majątek Rothschildów pozostawał w rodzinie. Z dwunastu małżeństw zawartych przez wnuków założyciela rodu Mayera Amschela w dziewięciu przypadkach oblubienicami były córki ich stryjów. Z 58 kolejnych małżeństw dokładnie połowę stanowili krewni pierwszego stopnia. Za nakazem Mayera Amschela obcy nigdy nie byli dopuszczani do rodzinnych interesów. Nakaz ten powtarzany był też przez jego synów m.in. Nathana Mayera (1777-1836), który w testamencie napisał: Małżeństwa członków rodziny [Rothschildów] mogą być zawierane tylko między kuzynami aby uniknąć rozproszenia i odpływu majątku. Obowiązuje absolutny zakaz ujawniania wartości środków trwałych istniejącego majątku. […] Każdy kto ośmieli się złamać którąś z powyższych zasad, ma zostać pozbawiony prawa do spadku”.

.

     Benjamin Disraeli (1804-1881), premier Wielkiej Brytanii w roku 1868 i ponownie w latach 1774-1880, pobożny i praktykujący Żyd napisał o Rothschildach: Oni zamek_ferriereszdominowali światowe rynki pieniężne, można by rzec, że w istocie nadzorują wszelkie interesy. Rothschildowie wykorzystują całą sumę wpływów podatkowych w południowych Włoszech jako kapitał hipoteczny. Królowie i ministrowie ze wszystkich krajów Europy postępują tak, jak dyktują im Rothschildowie. Rothschildowie i Disraeli mówili o sobie wzajemnie: „najlepszy i najbardziej wiarygodny przyjaciel rodziny” lub „mój najlepszy przyjaciel”. Disraeli i jego żona Mary Anne nie mieli dzieci, a cały majątek przepisali córce małżeństwa Charlotte Rothschild (1819-1884) i Lionela Rothschilda (1808-1879) – Evelina Gertrude Rothschild (1839-1865) (na obrazku powyżej jeden z wielu pałaców należących do rodziny Rothschildów – Chateau de Ferrières).

cdn

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>