Wartość pieniądza

.

… a wartość wymienianego dobra

.

.

.

wymiana_4.

.

.

    Wymiana dóbr w społeczeństwie oparta jest na pieniądzu. Pieniądz krąży równolegle do dobra (towaru, usługi). Przepływowi dobra od człowieka A do człowieka B towarzyszy ruch pieniądza od człowieka B do człowieka A, czyli w kierunku odwrotnym. Ale te dwa elementy wymiany tj. dobro i pieniądz, mają bardzo różne właściwości.

.

.

     W powszechnym odczuciu pieniądz ma odwrotną naturę jak dobro. Dobro, towar lub usługa, traci na wartości wraz z upływem czasu, natomiast wartość pieniądza wraz z upływem czasu rośnie. Jedno jest odwrotnością drugiego, czy tak jest naprawdę?

.

     Dobro może mieć formę towaru lub usługi.

.

     Jeśli dobro jest towarem nieożywionym to starzeje się wraz z upływem czasu i jego wartość użytkowa wyrażona w pieniądzu stale maleje. Aż któregoś dnia taki towar staje się nieprzydatny i przestaje mieć wartość, a wręcz staje się dla nas uciążliwością i kosztem. Dotyczy to w największym stopniu dóbr konsumpcyjnych, w szczególności żywności i artykułów szybko psujących. Zepsutą żywność należy zutylizować, bo może stać się siedliskiem zagrożenia dla naszego zdrowia i życia. Podobnie, procesowi starzenia ulega sprzęt elektroniczny, sprzęt AGD, codziennego użytku wyroby ze szkła, stali, tworzyw, drewna, meble itp. i kupujemy te artykuły codziennego użytku wciąż na nowo, choć z częstotliwością mniejszą niż żywność.

.

12.

    Najpełniej spadek wartości dóbr opisuje funkcja potęgowa. Wartość dobra przed zakupem osiąga wartość maksymalną, a zaraz po przejściu własności dobra na nabywcę jego wartość gwałtownie maleje. Ten proces można zaobserwować na niemal wszystkich dobrach użytkowych, a w sposób szczególnie jaskrawy jest on widoczny przy zakupie samochodu. Z czasem wartość dobra spada coraz mniej. Ostatecznie pod koniec okresu użytkowania wartość dobra w zasadzie nie zmienia się.

.

.

     Spadek wartości dobra można przedstawić w zapisie funkcji potęgowej:  .

.9

gdzie „d” jest wstępnym współczynnikiem starzenia (d > 0), „a” jest współczynnikiem starzenia (a > 0), a „x” jest jednostkami czasu (współczynnik „a” określa dynamikę przebiegu krzywej, a współczynnik „d” określa rozciągnięcie procesu w czasie).

.

.

     Niektóre dobra nieożywione stają się z czasem dobrami rzadkimi i otrzymują wartość historyczną. Ta wartość historyczna zazwyczaj stopniowo powoli przyrasta. W największym stopniu zajmuje się tym archeologia. Przedmioty, które jeszcze przed stu, a nawet pięćdziesięciu laty służyły naszym przodkom, dziś mają wartość dobra rzadkiego, z reguły o wartości przekraczającej wartość przedmiotu nowego.

.

gracze.

    Jeszcze inne dobra zaspakajają potrzeby abstrakcyjne. Takim dobrem jest sztuka. Obrazy czy rzeźby mają bardzo zmienną wartość. Zamalowany kawałek płótna czy wykuty w skale posążek może mieć wartość dziesiątek, a niekiedy ponad sto milionów dolarów. Wartość przedmiotów sztuki zdaje się być zależna od zasobności portfeli jej kolekcjonerów.

.

.

     Dobra ożywione podlegają zazwyczaj porządkowi cyklowemu. Pojedynczy cykl składa się z następujących po sobie faz: narodziny → rozwój → dojrzałość → zamieranie → śmierć. Długości faz są różne. Największą wartość dobro nieożywione wykazuje w okresie dojrzałości. Klasycznym tego przykładem są ssaki, a w szczególności człowiek. Po śmierci dobro ożywione staje się zazwyczaj kosztem, podlega zakopaniu w ziemi lub kremacji.

.

     Reasumując, jedynie dobra dobra konsumpcyjne powszechnego użytku tracą na wartości w sposób klasyczny to znaczy stale o mniej więcej ten sam procent. Jednak to te dobra stanowią największą część dóbr podlegających społecznej wymianie.

.

     A jaką wartość ma pieniądz, czyli czynnik towarzyszący przepływowi dóbr tyle, że w kierunku przeciwnym? Tradycyjnie pieniądz dzieli się na: oszczędności, pieniądz konsumpcyjny oraz pieniądz inwestycyjny.

.

     Oszczędności są pieniądzem pasywnym, powstają wówczas, kiedy zarobione i zaoszczędzone pieniądze chowasz do skarpety, słoika albo ukrywasz w szafie pod złożonymi na kupki warstwami pościeli. Ponieważ ogólna ilość pieniądza zazwyczaj przyrasta w stopniu większym niż masa dóbr to jego wartość nabywcza maleje. Wskutek tego Twoje odłożone w skarpecie, słoiku czy szafie oszczędności tracą na wartości. Mogą także całkowicie utracić swoją wartość wskutek wymiany pieniądza, a także wojen, rewolucji itp. Niekiedy oszczędności oddajesz do banku na przechowanie i wówczas bank rekompensuje ci częściowo utratę wartości nabywczych pieniądza płacąc ci odsetki za możliwość obrotu nimi.

.

     Pieniądz aktywny (konsumpcja, inwestycje) to ten, który bierze udział w obrocie kaskagospodarczym, jest elementem społecznej gry. Jest przeznaczony na konsumpcję lub inwestycje. Obracają nim banki i instytucje finansowe, przedsiębiorstwa, osoby fizyczne oraz zorganizowane społeczności (państwa, samorządy). Wartość takiego pieniądza będącego przedmiotem społecznej gry stale rośnie wraz z upływem czasu. Istotą każdej gry jest to, że można w niej wygrać albo przegrać. Nagrodą dla wygranych są odsetki. Odsetki są premią dla tych graczy, którzy w największym stopniu przyczyniają się do społecznej wymiany dóbr.

.

     Jak zmienia się wartość pieniądza aktywnego? Zazwyczaj jego wartość przyrasta o określony procent rocznie. Jeśli zaciągnąłeś kredyt oprocentowany na 10% rocznie to wartość pieniądza, który dla Ciebie pracuje przyrasta każdego roku o 10%. Ale tylko ten wybrany przez Ciebie i określony co do wartości pieniądz przyrasta w ten sposób, a nie wszystek pieniądz aktywny. Przyrost wartości pieniądza jest za każdym razem zależny od treści umowy, która wiąże umawiające się strony.

.

sloik.

    Przyrost wartości pieniądza nie jest automatyczny. W przypadku pieniądza biernego czyli pozostającego poza obrotem gospodarczym (w skarpecie, słoiku, szafie) jego wartość maleje wraz z inflacją. W przypadku pieniądza aktywnego, czyli tego, który bierze udział w obrocie gospodarczym, jego wartość może wzrosnąć, pozostać bez zmian, zmniejszyć się lub całkowicie zniknąć. Wartość pieniądza aktywnego jest zazwyczaj adekwatna do stopnia naszego zaangażowania w obrót gospodarczy. Jeśli zainwestujemy pieniądz w nieprzemyślane przedsięwzięcie lub pozostawimy go bez naszej kontroli wówczas z dużym prawdopodobieństwem stracimy go w części lub całkowicie.

.

.

     Największa część pieniądza bierze udział w nabywaniu dóbr konsumpcyjnych, mniejsza część jest inwestowana.

.

13a.

.

.

     Jak zwykle przyrasta wartość pieniądza? Przyrost jest procentowy w jednakowych jednostkach czasu np. 10% w skali roku. Wielkość tego procentu nazywana jest kosztem kapitału. Przykładowo jeden dolar pożyczony na 10% w skali roku na okres dziesięcioletni spowoduje konieczność spłaty przez kredytodawcę sumy 1,19 = 2,36 dolara, a po 50 latach 106,72 dolara, a po stu latach 12.527,83 dolarów. Jeden dolar urósł do dwunastu tysięcy dolarów. Z tysiąca dolarów otrzymalibyśmy dwanaście i pół miliona. Na tym polega procent składany, że z czasem z całkiem niewielkich liczb powstają liczby gigantyczne.

.

.

     Przyrost wartości pieniądza najpełniej można przedstawić za pomocą funkcji wykładniczej:

7.

gdzie „K” oznacza wartość początkową kapitału (K > 0), a „P” jest wielkością odsetek, a  „x” jednostkami czasu.

.

.

.

     Zapis za pomocą funkcji wykładniczej wynika wprost z zapisu wartości pieniądza, którego wartość wynika wprost  ze składania procentów.

.

      Wymiana dóbr w społeczeństwie jest dwu etapowa i można ją przedstawić za pomocą zapisu: dobro → pieniądz → dobro. Dysponując towarem wymieniam go na pieniądz, a potem ten pieniądz wymieniam na inne dobro. Żeby taka wymiana mogła zachodzić to przynajmniej teoretycznie pieniądz powinien być równoważny dobru, które podlega wymianie.

.

.

Warunek równowagi można zatem zapisać:

.

10

.

gdzie „d”, „a”„K”, „P” oraz „x” opisane zostały we wcześniejszych wzorach.

.

.

.

.

.

Rozwiązując równanie warunku równowagi otrzymujemy:

.

lg d – a lg x = lg K + x lg P

.

lg K – lg d + x lg P + a lg x = 0

..

     Ponieważ każda z wartości tj „a”„K”, „P”, „x” jest dodatnia, a ponadto wartość  „K”  jest wielokrotnie większa od wartości „d”, zatem każdy z wyrazów „lg K – lg d” , „x lg P”„a lg x” będzie miał również wartość dodatnią. Suma wyrazów dodatnich nie może być równa zeru. W konsekwencji należy orzec, że równanie nie ma rozwiązań dla wartości „a”„K”„P”, „x” należących do dziedziny, co oznacza, że w żadnym momencie wartość pieniądza nie jest równa wartości dobra na który jest wymieniany.

.

cdn

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>